Chẩn đoán suy thận sớm: Cứu cánh cho cuộc sống

Thận đóng vai trò quan trọng trong việc lọc chất thải, điều chỉnh cân bằng điện giải và sản xuất hormone giúp điều chỉnh huyết áp. Khi chức năng thận suy giảm, dẫn đến tình trạng suy thận, đây là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi. Hiểu biết về các phương pháp chẩn đoán suy thận là bước đầu tiên để điều trị hiệu quả và ngăn ngừa biến chứng. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các phương pháp chẩn đoán suy thận, bao gồm xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu và các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh.

Nguy cơ tiềm ẩn và tầm quan trọng của chẩn đoán sớm

Suy thận là tình trạng thận mất khả năng lọc chất thải, nước dư thừa và các chất độc hại ra khỏi cơ thể. Khi chức năng thận suy giảm, các chất thải tích tụ trong cơ thể có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến suy thận, bao gồm:

  • Bệnh lý tim mạch: Huyết áp cao, bệnh tim, suy tim.
  • Bệnh tiểu đường: Tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu gây suy thận giai đoạn cuối.
  • Bệnh thận: Viêm cầu thận, sỏi thận, thận đa nang.
  • Sử dụng thuốc: Một số loại thuốc có thể gây hại cho thận, ví dụ như thuốc giảm đau không kê đơn, thuốc kháng sinh.
  • Lạm dụng rượu bia, thuốc lá.
  • Mất nước: Mất nước nghiêm trọng có thể dẫn đến suy thận cấp.

Suy thận có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi, người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận, người mắc các bệnh lý tim mạch, tiểu đường, hoặc sử dụng các loại thuốc có hại cho thận. Chẩn đoán sớm suy thận giúp:

  • Ngăn ngừa hoặc làm chậm tiến triển của bệnh.
  • Giảm nguy cơ biến chứng.
  • Cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.



Các phương pháp xét nghiệm chẩn đoán suy thận

Chẩn đoán suy thận thường dựa vào kết hợp các xét nghiệm máu và nước tiểu.

Xét nghiệm máu:

  • Xét nghiệm ure và creatinine: Ure và creatinine là hai chất thải do thận lọc ra khỏi cơ thể. Khi chức năng thận suy giảm, nồng độ ure và creatinine trong máu sẽ tăng cao.
  • Xét nghiệm tốc độ lọc cầu thận (eGFR): eGFR là thước đo khả năng lọc máu của thận. Xét nghiệm này có thể được thực hiện dựa trên kết quả xét nghiệm creatinine máu.

Xét nghiệm nước tiểu:

  • Xét nghiệm dipstick: Xét nghiệm dipstick là một xét nghiệm nhanh chóng và đơn giản để kiểm tra protein, máu, glucose và các chất khác trong nước tiểu.
  • Xét nghiệm tỷ lệ albumin/creatinine trong nước tiểu: Xét nghiệm này giúp đánh giá mức độ tổn thương thận.

Các phương pháp kỹ thuật hình ảnh chẩn đoán suy thận

Ngoài các xét nghiệm máu và nước tiểu, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh để đánh giá tình trạng suy thận:

  • Siêu âm thận: Siêu âm thận là phương pháp chẩn đoán hình ảnh phổ biến nhất được sử dụng để đánh giá kích thước, hình dạng và cấu trúc của thận. Siêu âm có thể giúp phát hiện các bất thường ở thận như sỏi thận, u nang thận, hoặc teo thận.
  • Chụp X-quang tim ngực: Chụp X-quang tim ngực có thể giúp kiểm tra tình trạng tim và phổi, có thể liên quan đến suy thận. Ví dụ, chụp X-quang có thể giúp phát hiện suy tim, một nguyên nhân phổ biến gây suy thận.
  • Chụp CT scan hoặc MRI: Chụp CT scan hoặc MRI cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về thận so với siêu âm. Các phương pháp này có thể giúp phát hiện các bất thường ở thận như khối u, sỏi thận, hoặc tổn thương do bệnh thận.

Lựa chọn phương pháp chẩn đoán hình ảnh phù hợp sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

  • Mức độ nghi ngờ suy thận
  • Tình trạng sức khỏe của người bệnh
  • Khả năng tiếp cận các phương pháp chẩn đoán

Sinh thiết thận

  • Sinh thiết thận là một phương pháp chẩn đoán xâm lấn, lấy một mẫu mô nhỏ từ thận để xét nghiệm dưới kính hiển vi. Phương pháp này chỉ được thực hiện khi các phương pháp chẩn đoán khác không cung cấp đủ thông tin để xác định nguyên nhân gây suy thận.

Sinh thiết thận có thể giúp chẩn đoán chính xác các bệnh lý sau:

  • Viêm cầu thận
  • Bệnh thận do lupus ban đỏ
  • Bệnh thận do đái tháo đường
  • Bệnh thận do tăng huyết áp
  • Ung thư thận

Quá trình thực hiện sinh thiết thận:

  • Sinh thiết thận thường được thực hiện dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc chụp CT.
  • Người bệnh được gây tê tại chỗ hoặc gây mê nhẹ.
  • Bác sĩ sử dụng một kim nhỏ để lấy một mẫu mô nhỏ từ thận.
  • Mẫu mô được đưa đến phòng xét nghiệm để phân tích.



Các phương pháp chẩn đoán khác

Ngoài các phương pháp chẩn đoán được đề cập ở trên, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện một số xét nghiệm khác để xác định nguyên nhân gây suy thận, bao gồm:

  • Xét nghiệm chức năng miễn dịch: Xét nghiệm chức năng miễn dịch được thực hiện để chẩn đoán các bệnh tự miễn như lupus ban đỏ, viêm cầu thận do tự miễn, hoặc hội chứng Goodpasture. Các bệnh này có thể gây ra suy thận.
  • Xét nghiệm di truyền: Xét nghiệm di truyền được thực hiện để chẩn đoán các bệnh di truyền có thể dẫn đến suy thận, chẳng hạn như bệnh thận đa nang, hội chứng Alport, hoặc bệnh Fabry.

Chẩn đoán sớm và chính xác suy thận là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm. Nếu bạn có bất kỳ nguy cơ nào hoặc nghi ngờ mình có thể bị suy thận, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc tuân thủ theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ, kết hợp với chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý sẽ giúp bạn kiểm soát tốt tình trạng suy thận và nâng cao chất lượng cuộc sống.

 

⏩⏩ Mời quý vị và các bạn quan tâm và tham gia các nền tảng để cập nhật và trao đổi thêm những thông tin – tình trạng sức khỏe cùng cộng đồng và bác sĩ chuyên khoa tại.

Bỏ phiếu