Đau chân: Nguyên nhân, cách khắc phục và các trường hợp cần đi khám bác sĩ

Đau chân

Đau chân là triệu chứng liên tục hoặc ngắt quãng, phát triển đột ngột hoặc dần dần và ảnh hưởng đến toàn bộ chân hoặc một vùng chẳng hạn như ống chân hoặc đầu gối. Cơn đau có thể nhói, âm ỉ, đau nhức hoặc ngứa ran. Một số cơn đau chỉ đơn giản là gây khó chịu, một số trường hợp cơn đau nghiêm trọng hơn ảnh hưởng đến khả năng đi lại hoặc chịu trọng lượng cơ thể của chân.

Cấu tạo của chân ở người

Chân người bao gồm các cấu trúc sau:

  • Xương đùi (Femur): Đây là xương dài và mạnh nhất trong cấu trúc chân, nằm ở phần trên của chân.
  • Xương bàn chân (Tibia – Fibula): Xương bàn chân bao gồm hai xương – xương chày (tibia) và xương mác (fibula). Xương chày nằm bên trong và đóng vai trò chính trong việc chịu tải trọng của cơ thể. Xương mác nằm bên ngoài và đóng vai trò hỗ trợ và bảo vệ.
  • Xương cổ chân (Metatarsus): Xương cổ chân là tập hợp của các xương nhỏ nằm trong phần trước của bàn chân, nối liền xương bàn chân với các xương ngón chân.
  • Xương ngón chân (Phalanges): Ngón chân gồm các xương ngón chân nằm ở phần cuối của chân và giúp hỗ trợ chức năng đi lại và cân bằng.
  • Gân, cơ và dây thần kinh: Chân có một mạng lưới phức tạp của gân, cơ và dây thần kinh, giúp điều khiển chuyển động, đứng, đi và chạy.
  • Mạch máu và mạng lưới mạch bạch huyết: Chân có một mạng lưới mạch máu và mạch bạch huyết, cung cấp dưỡng chất và oxi cần thiết cho cấu trúc chân và giúp loại bỏ chất thải.

Cấu tạo chi tiết và phức tạp của chân đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cơ thể, di chuyển và thực hiện các hoạt động hàng ngày. Bất kì những bất thường, tổn thương ở những cơ quan này đều có thể gây ra tình trạng đau.

Các triệu chứng thường đi kèm với đau chân

Khi gặp đau chân, có thể xuất hiện một số triệu chứng đi kèm tùy thuộc vào nguyên nhân cụ thể. Dưới đây là một số triệu chứng thường gặp khi gặp đau chân:

  • Sưng: Vùng chân có thể sưng lên, do một số nguyên nhân như viêm, chấn thương hoặc tụ dịch
  • Đỏ hoặc nóng: Chân có thể trở nên đỏ hoặc nóng khi có sự viêm nhiễm hoặc tình trạng dị ứng.
  • Tê hoặc cảm giác giảm: Cảm giác tê hoặc giảm cảm giác có thể xảy ra trong vùng chân, cho thấy có sự ảnh hưởng đến hệ thần kinh.
  • Cảm giác ngứa hoặc châm chích: Một số nguyên nhân gây đau có thể gây ra cảm giác ngứa hoặc châm chích vùng chân.
  • Khó di chuyển hoặc hạn chế sự cử động: Đau chân có thể làm giới hạn khả năng di chuyển, đi lại hoặc thực hiện các hoạt động hàng ngày.
  • Triệu chứng khác: Tùy thuộc vào nguyên nhân gây đau, các triệu chứng khác có thể xuất hiện như vết thương hở, nổi mụn, đóng vảy…

Đau chân

Những ai dễ bị đau chân?

Có một số nhóm người có nguy cơ cao gặp phải tình trạng đau chân, bao gồm:

  • Người già: Người già thường có nguy cơ cao hơn gặp các vấn đề chân do sự suy yếu của cơ và xương, các bệnh lý cơ xương khớp, và vấn đề lưu thông máu.
  • Người béo phì: Sự áp lực lên chân do cơ thể quá nặng có thể gây ra căng thẳng và tổn thương các cấu trúc trong chân, dẫn đến đau chân.
  • Vận động viên và người tập thể dục: Các hoạt động vận động mạnh, như chạy bộ, nhảy, bóng đá, và các môn thể thao khác, có thể gây ra chấn thương và đau chân.
  • Người làm việc đứng lâu: Những người làm việc đứng lâu, chẳng hạn như nhân viên bán hàng, nhân viên y tế, hoặc nhân viên nhà hàng, có nguy cơ cao hơn gặp đau chân do căng thẳng và sự áp lực liên tục lên chân.
  • Người có bệnh lý cơ xương khớp: Các bệnh lý như viêm xương khớp, bệnh thoái hóa khớp có thể gây đau chân.
  • Người có cấu trúc bàn chân bất thường: Các dạng chân không bình thường ví dụ chân bẹt (flat feet) có thể gây ra áp lực không đều trên các cấu trúc chân và dẫn đến đau chân.
  • Người từng bị chấn thương chân: Người đã từng trải qua chấn thương chân trong quá khứ có nguy cơ cao hơn gặp phải tình trạng đau chân tái phát.
  • Phụ nữ mang thai: Sự tăng trọng lượng và thay đổi cấu trúc cơ và xương trong quá trình mang thai có thể gây ra đau chân.

Nguyên nhân gây đau chân thường gặp

Có nhiều nguyên nhân gây đau chân, hầu hết các cơn đau chân là do thoái hóa, hoạt động quá mức, hoặc chấn thương ở khớp hoặc xương hoặc ở cơ, dây chằng, gân hoặc các mô mềm khác. Một số loại đau chân bắt nguồn từ các vấn đề ở cột sống thắt lưng. Đau chân cũng do huyết khối, giãn tĩnh mạch hoặc tuần hoàn kém. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến:

  • Viêm khớp: Viêm khớp, chẳng hạn như viêm khớp dạng thấp (rheumatoid arthritis) hoặc viêm khớp gút (gout), có thể gây ra đau chân do sự viêm và tổn thương các khớp.
  • Vết thương và chấn thương: Các vết thương như gãy xương, rạn xương, vết thương mô mềm, sụn, chấn thương dây chằng hay bong gân có thể gây đau chân.
  • Nhiễm trùng: Nhiễm trùng trong các cấu trúc chân như da, móng chân, hay các khớp có thể gây đau và sưng.
  • Sỏi thận: Khi sỏi thận di chuyển qua đường tiết niệu, nó có thể làm tắc nghẽn dòng chảy của nước tiểu và gây đau ở vùng lưng hoặc thậm chí lan ra đau chân.
  • Đau thần kinh: Các vấn đề về thần kinh như hội chứng ống cổ chân (tarsal tunnel syndrome) hoặc viêm dây thần kinh (neuropathy), thoát vị đĩa đệm cột sống lưng, có thể gây đau và cảm giác tê, ngứa trong chân.
  • Viêm mô mềm: Viêm mô mềm như viêm bao hoạt dịch (bursitis) hoặc viêm gân (tendonitis) trong chân có thể gây đau.
  • Đau căng cơ: Căng cơ chân do tình trạng căng thẳng, tập thể dục quá mức hoặc chấn thương có thể gây ra đau.
  • Đau do áp lực: Đau chân cũng có thể là kết quả của việc chịu áp lực liên tục, chẳng hạn như khi đứng trên bề mặt cứng trong thời gian dài.

Lưu ý rằng đây chỉ là một số nguyên nhân phổ biến gây đau chân. Nếu bạn gặp đau chân, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được đánh giá và chẩn đoán chính xác nguyên nhân cụ thể gây ra đau chân và nhận được phương pháp điều trị phù hợp.

Làm thế nào để khắc phục tình trạng đau chân?

Khắc phục tình trạng đau chân phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể gây ra đau. Dưới đây là một số phương pháp chung có thể giúp giảm đau chân:

  • Nghỉ ngơi và nâng cao vị trí chân: Nếu đau chân do căng cơ hoặc mệt mỏi, hãy nghỉ ngơi và đặt chân lên cao để giảm áp lực và giảm sưng.
  • Áp lạnh và áp nhiệt: Sử dụng nhiệt độ thấp (như băng đá) hoặc áp dụng nhiệt độ ấm (như túi chườm ấm) lên vùng đau chân. Áp lạnh giúp giảm viêm và sưng, trong khi áp nhiệt giúp giảm đau và thúc đẩy tuần hoàn máu.
  • Massage: Massage nhẹ nhàng vùng chân đau có thể giúp giảm căng cơ và cải thiện tuần hoàn máu.
  • Giãn cơ và tập thể dục: Thực hiện các bài tập giãn cơ và tập thể dục nhẹ nhàng như xoay chân, uốn chân và chống chân có thể giúp tăng cường linh hoạt và giảm đau chân. Tuy nhiên, tránh làm quá tải hoặc tập thể dục cường độ mạnh trong trường hợp đau chân nghiêm trọng.
  • Sử dụng giày phù hợp: Đảm bảo rằng bạn đang sử dụng giày phù hợp và thoải mái, đặc biệt khi bạn tham gia vào các hoạt động vận động hoặc dự định điều hướng trong thời gian dài. Sử dụng giày có đệm tốt và hỗ trợ đúng cho chân.
  • Điều chỉnh hoạt động: Tránh hoạt động gây đau và căng cơ chân. Điều chỉnh hoạt động hàng ngày và vận động để giảm áp lực lên chân.
  • Sử dụng thuốc giảm đau: Trong một số trường hợp, có thể sử dụng thuốc giảm đau theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Tuy nhiên, nên sử dụng thuốc trong thời gian ngắn và tuân thủ liều lượng đúng.
  • Chăm sóc chuyên gia: Nếu đau chân kéo dài hoặc không giảm sau một thời gian, bạn nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ hoặc chuyên gia y tế chuyên về cấu trúc chân để được đánh giá và điều trị phù hợp.

Lưu ý rằng phương pháp khắc phục đau chân có thể thay đổi tùy thuộc vào nguyên nhân gây đau cụ thể. Nếu đau chân trở nên nghiêm trọng hoặc không giảm đi sau khi thử các biện pháp tự chăm sóc, hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ để được đánh giá và điều trị chuyên sâu.

Đau chân khi nào nên đi khám bác sĩ?

Bạn nên đi khám bác sĩ nếu gặp các tình huống sau đây liên quan đến đau chân:

  • Đau chân kéo dài và không giảm đi sau một thời gian nghỉ ngơi và chăm sóc tự nhiên.
  • Đau chân nghiêm trọng và không thể chịu đựng, gây khó khăn trong việc di chuyển, thực hiện các hoạt động hàng ngày hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của bạn.
  • Đau chân đi kèm với các triệu chứng nguy hiểm khác như sốt cao, sưng nhanh, đỏ, hoặc mủ chảy từ vùng đau.
  • Đau chân do chấn thương nghiêm trọng như gãy xương, co thắt cơ nghiêm trọng, hay vết thương sâu.
  • Đau chân do nhiễm trùng như viêm da, viêm móng, hay viêm khớp.
  • Các triệu chứng bất thường khác như cảm giác tê hoặc cảm giác mất cảm giác trong chân, khó thở, hoặc mất khả năng di chuyển chân.
  • Đau chân lan ra từ vùng khác trong cơ thể, chẳng hạn như đau lưng hoặc đau từ vùng mắt cá chân lên.
  • Đau chân xuất hiện sau khi đã thử các biện pháp tự chăm sóc như nghỉ ngơi, áp lạnh, và sử dụng thuốc giảm đau, nhưng không có sự cải thiện.

Đây chỉ là một số tình huống mà bạn nên xem xét việc thăm khám bác sĩ. Bác sĩ có thể đánh giá và chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây ra đau chân và đề xuất phương pháp điều trị phù hợp.

 

Tham khảo: Knee pain

 

⏩⏩ Mời quý cô bác, anh chị tham gia nhóm tại: fb.com/536288528581514 để trao đổi thêm những thông tin – tình trạng sức khỏe cùng cộng đồng và bác sĩ chuyên khoa.

Trong trường hợp bạn có những câu hỏi, thắc mắc về tình trạng bệnh của mình có thể tham vấn ý kiến bác sĩ bằng cách nhấn vào banner bên dưới đây.

BS HOANG VAN TRIEU

Bỏ phiếu