Chấn thương dây chằng chéo trước: Chẩn đoán và các phương pháp điều trị

acl

Chấn thương dây chằng chéo trước (ACL) là một chấn thương thường gặp ở khớp gối, xảy ra khi dây chằng chéo trước bị giãn hoặc rách. Chấn thương này thường do té ngã, va chạm trực tiếp vào đầu gối hoặc xoay người đột ngột. Chẩn đoán và điều trị tốt cho chấn thương dây chằng trước khớp gối có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng của chấn thương này.

Chẩn đoán chấn thương dây chằng chéo trước bằng cách nào?

Khám lâm sàng

Khám lâm sàng là phương pháp chẩn đoán đầu tiên và quan trọng nhất để chẩn đoán chấn thương dây chằng chéo trước. Bác sĩ sẽ kiểm tra khớp gối để tìm các dấu hiệu của chấn thương dây chằng chéo trước, bao gồm:

  • Đau đớn: Đau đớn là triệu chứng phổ biến nhất của chấn thương dây chằng chéo trước. Đau đớn thường dữ dội và đột ngột, và có thể cảm thấy ở phía trước hoặc bên trong đầu gối.
  • Sưng tấy: Sưng tấy thường xảy ra sau khi chấn thương, và có thể khiến đầu gối trở nên cứng và khó cử động.
  • Hạn chế vận động: Chấn thương dây chằng chéo trước có thể khiến đầu gối bị mất ổn định và dễ bị tổn thương. Điều này có thể dẫn đến tình trạng khớp gối bị sưng, đau và khó chịu, đặc biệt là khi thực hiện các hoạt động đòi hỏi nhiều sự chuyển động của khớp gối, chẳng hạn như chơi thể thao.
  • Tiếng lạo xạo: Người bệnh có thể nghe thấy tiếng lạo xạo ở đầu gối khi cử động.

Bác sĩ cũng có thể thực hiện một số nghiệm pháp để kiểm tra mức độ ổn định của khớp gối, chẳng hạn như nghiệm pháp Lachman và nghiệm pháp pivot shift.

Các chẩn đoán bằng hình ảnh

Các chẩn đoán bằng hình ảnh có thể giúp bác sĩ xác định mức độ nghiêm trọng của chấn thương dây chằng chéo trước bao gồm:

  • Chụp X-quang: Chụp X-quang có thể giúp bác sĩ loại trừ các chấn thương xương khác ở khớp gối, chẳng hạn như gãy xương.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI): MRI là chẩn đoán hình ảnh tốt nhất để chẩn đoán chấn thương dây chằng chéo trước. MRI có thể giúp bác sĩ xác định xem dây chằng chéo trước bị giãn hay rách, và mức độ nghiêm trọng của chấn thương.
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT): CT có thể giúp bác sĩ xác định mức độ nghiêm trọng của chấn thương dây chằng chéo trước. Tuy nhiên, CT không thể cung cấp nhiều thông tin như MRI.

Nếu bác sĩ nghi ngờ chấn thương dây chằng chéo trước mức độ nặng, bác sĩ có thể chỉ định các kỹ thuật hình ảnh để xác định mức độ nghiêm trọng của chấn thương.

Chấn thương dây chằng chéo trước

Điều trị chấn thương dây chằng chéo

Điều trị chấn thương dây chằng chéo trước phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của chấn thương. Đối với chấn thương dây chằng chéo trước mức độ 1 và 2, có thể điều trị bảo tồn bằng cách nghỉ ngơi, chườm lạnh, băng ép và nâng cao chân. Một số bài tập vật lý trị liệu cũng có thể giúp cải thiện chức năng khớp gối.

Đối với chấn thương dây chằng chéo trước mức độ 3, có thể cần phẫu thuật để tái tạo dây chằng bị rách. Sau phẫu thuật, người bệnh cần được vật lý trị liệu để phục hồi chức năng khớp gối.

Điều trị bảo tồn

Điều trị bảo tồn là phương pháp điều trị đầu tiên được lựa chọn cho chấn thương dây chằng chéo trước mức độ 1 và 2. Phương pháp này bao gồm:

  • Nghỉ ngơi: Nghỉ ngơi là biện pháp quan trọng để giảm đau và viêm ở khớp gối. Người bệnh nên tránh các hoạt động có thể gây đau đớn cho khớp gối.
  • Chườm lạnh: Chườm lạnh giúp giảm đau và viêm ở khớp gối. Người bệnh nên chườm lạnh lên khớp gối trong khoảng 20-30 phút, sau mỗi 3-4 giờ.
  • Băng ép: Băng ép giúp giảm sưng tấy ở khớp gối. Người bệnh nên băng ép khớp gối nhẹ nhàng, không quá chặt.
  • Nâng cao chân: Nâng cao chân giúp giảm sưng tấy ở khớp gối. Người bệnh nên nâng cao chân cao hơn tim trong khoảng 20-30 phút, sau mỗi 2-3 giờ.

Ngoài ra, người bệnh cũng có thể thực hiện các bài tập vật lý trị liệu để giúp cải thiện chức năng khớp gối. Các bài tập vật lý trị liệu nên được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhà vật lý trị liệu. Dưới đây là một số lưu ý khi điều trị bảo tồn chấn thương dây chằng chéo trước:

  • Đi khám bác sĩ ngay khi bị chấn thương: Điều này sẽ giúp bác sĩ xác định mức độ nghiêm trọng của chấn thương và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.
  • Tuân thủ các chỉ dẫn của bác sĩ: Điều này rất quan trọng để đảm bảo quá trình điều trị diễn ra suôn sẻ và đạt hiệu quả tốt nhất.
  • Không tự ý điều trị: Việc tự ý điều trị có thể làm cho chấn thương nặng thêm hoặc khiến tình trạng viêm nhiễm trở nên nghiêm trọng hơn.

Các bài tập vật lý trị liệu

Các bài tập vật lý trị liệu có thể giúp cải thiện chức năng khớp gối và giảm nguy cơ tái phát chấn thương. Các bài tập vật lý trị liệu thường được chia thành các giai đoạn, từ giai đoạn nhẹ nhàng đến giai đoạn nâng cao.

Giai đoạn 1 (giai đoạn giảm đau và viêm): Các bài tập trong giai đoạn này giúp giảm đau và viêm ở khớp gối. Các bài tập này bao gồm:

  • Các bài tập căng cơ tĩnh: Các bài tập này giúp kéo giãn các cơ xung quanh khớp gối.
  • Các bài tập tăng cường sức mạnh cơ tĩnh: Các bài tập này giúp tăng cường sức mạnh của các cơ xung quanh khớp gối.

Giai đoạn 2 (giai đoạn phục hồi chức năng): Các bài tập trong giai đoạn này giúp cải thiện chức năng khớp gối. Các bài tập này bao gồm:

  • Các bài tập căng cơ động: Các bài tập này giúp kéo giãn các cơ xung quanh khớp gối khi khớp gối đang chuyển động.
  • Các bài tập tăng cường sức mạnh cơ động: Các bài tập này giúp tăng cường sức mạnh của các cơ xung quanh khớp gối khi khớp gối đang chuyển động.
  • Các bài tập thăng bằng: Các bài tập này giúp cải thiện khả năng giữ thăng bằng của khớp gối.

Giai đoạn 3 (giai đoạn trở lại hoạt động thể thao): Các bài tập trong giai đoạn này giúp người bệnh trở lại hoạt động thể thao. Các bài tập này bao gồm:

  • Các bài tập thể thao nhẹ nhàng: Các bài tập này giúp người bệnh làm quen với các hoạt động thể thao nhẹ nhàng.
  • Các bài tập thể thao cường độ cao hơn: Các bài tập này giúp người bệnh trở lại hoạt động thể thao cường độ cao.

Người bệnh cần tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ và nhà vật lý trị liệu để đạt được kết quả tốt nhất trong quá trình phục hồi chức năng sau chấn thương dây chằng chéo trước.

Phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước

Phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước là phương pháp điều trị được lựa chọn cho chấn thương dây chằng chéo trước mức độ 3. Phẫu thuật này bao gồm việc lấy một phần dây chằng từ một vị trí khác trên cơ thể, chẳng hạn như gân bánh chè hoặc gân gót chân, để thay thế dây chằng chéo trước bị rách.

Phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước thường được thực hiện dưới hình thức nội soi. Sau phẫu thuật, người bệnh cần được vật lý trị liệu để phục hồi chức năng khớp gối.

Có thể bạn quan tâm: Phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước: Cân nhắc lợi ích nguy cơ và các trường hợp khuyến nghị phẫu thuật.

Cách phòng ngừa chấn thương dây chằng chéo trước tái phát

Có một số cách để phòng ngừa chấn thương dây chằng chéo trước tái phát, bao gồm:

  • Tăng cường sức mạnh và sự linh hoạt của các cơ xung quanh khớp gối: Các cơ xung quanh khớp gối có vai trò hỗ trợ ổn định khớp gối. Khi các cơ này khỏe mạnh và linh hoạt, chúng sẽ giúp giảm nguy cơ chấn thương dây chằng chéo trước.
  • Thay đổi lối sống: Giảm cân sẽ giúp giảm áp lực lên khớp gối. Ngoài ra, tập thể dục thường xuyên cũng giúp tăng cường sức mạnh và sự linh hoạt của các cơ xung quanh khớp gối.
  • Sử dụng các dụng cụ bảo vệ: Sử dụng các dụng cụ bảo vệ, chẳng hạn như băng gối, có thể giúp giảm nguy cơ chấn thương dây chằng chéo trước.
  • Tránh các hoạt động nguy cơ cao: Tránh các hoạt động nguy cơ cao gây chấn thương dây chằng chéo trước, chẳng hạn như chơi các môn thể thao có tác động mạnh hoặc chơi thể thao mà không có sự khởi động kỹ càng.

Nếu bạn đã bị chấn thương dây chằng chéo trước, bạn nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa tái phát sau khi điều trị và phục hồi chức năng. Các biện pháp này bao gồm:

  • Tiếp tục tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục thường xuyên sẽ giúp tăng cường sức mạnh và sự linh hoạt của các cơ xung quanh khớp gối.
  • Sử dụng các dụng cụ bảo vệ: Sử dụng các dụng cụ bảo vệ, chẳng hạn như băng gối, có thể giúp giảm nguy cơ chấn thương dây chằng chéo trước.
  • Tránh các hoạt động nguy cơ cao: Tránh các hoạt động nguy cơ cao gây chấn thương dây chằng chéo trước.

Bạn cũng nên đi khám bác sĩ hoặc nhà vật lý trị liệu để được tư vấn thêm về cách phòng ngừa chấn thương dây chằng chéo trước tái phát.

 

⏩⏩ Mời quý vị và các bạn quan tâm và tham gia các nền tảng để cập nhật và trao đổi thêm những thông tin – tình trạng sức khỏe cùng cộng đồng và bác sĩ chuyên khoa tại.

 

Trong trường hợp bạn có những câu hỏi, thắc mắc riêng về tình trạng bệnh của mình có thể tham vấn ý kiến bác sĩ bằng cách nhấn vào banner bên dưới đây.

BS HOANG VAN TRIEU

 

Bỏ phiếu