Gù cột sống: Nguyên nhân, chẩn đoán, phẫu thuật và các bài tập hỗ trợ

Gù cột sống

Gù cột sống (Kyphosis) là một tình trạng khi cột sống có khuynh hướng cong về phía trước, gây ra một đường cong lồi lên ở vùng lưng. Điều này khiến lưng có dạng còng lưng hơn bình thường và gây ra vấn đề về tư thế cơ thể. Đây có thể là một tình trạng tự nhiên, không gây vấn đề sức khỏe lớn, nhưng cũng có thể do các vấn đề lớn hơn trong cột sống hoặc bệnh lý khác nhau.

Triệu chứng của gù cột sống

Triệu chứng của gù cột sống có thể khác nhau tùy thuộc vào mức độ cong cột sống, nguyên nhân gây ra và vị trí của đường cong. Dưới đây là một số triệu chứng thường xuất hiện khi bị gù cột sống:

  • Đường cong lồi lên ở vùng lưng: Đây là triệu chứng chính của gù cột sống, khi cột sống có khuynh hướng cong về phía trước, làm cho lưng trông còng lưng hơn bình thường.
  • Đau lưng: Một số người bị gù cột sống có thể gặp đau lưng, đặc biệt là khi thực hiện các hoạt động vận động mạnh hoặc dài hạn.
  • Mệt mỏi: Gù cột sống có thể làm cho cơ bắp và xương sống chịu áp lực không đều, dẫn đến mệt mỏi nhanh chóng khi vận động hoặc duy trì tư thế lâu.
  • Khó duy trì tư thế: Người bị gù cột sống có thể có xu hướng xoay chuyển thường xuyên do khó khăn trong việc duy trì tư thế thẳng đứng.
  • Giảm độ linh hoạt lưng: Gù cột sống có thể làm giảm độ linh hoạt của lưng, làm cho việc cúi xuống hoặc xoay thân trở nên khó khăn.
  • Khó khăn trong việc hô hấp: Trong một số trường hợp nghiêm trọng, gù cột sống có thể gây ra vấn đề trong việc hô hấp do chiếm diện tích không gian phổi.
  • Tăng vòng ngực trước: Do vùng lưng bị lồi lên, vòng ngực phía trước có thể trở nên tăng lên.

Những triệu chứng này có thể xuất hiện dần dần theo thời gian hoặc có thể nhanh chóng hiện rõ sau một chấn thương hoặc sự cố. Nếu bạn nghi ngờ mình có triệu chứng của gù cột sống hoặc gặp phải bất kỳ vấn đề lưng không bình thường nào, hãy tìm kiếm sự tư vấn từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được đánh giá và điều trị phù hợp.

 

Gù cột sống là gì

Nguyên nhân gây gù cột sống

Gù cột sống có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến gây gù cột sống:

  • Tuổi tác: Một trong những nguyên nhân chính gây gù cột sống là quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể. Khi người già lão hóa, xương và mô cơ bắp có thể mất độ linh hoạt và dẫn đến cong vòng lưng hơn.
  • Loãng xương (Osteoporosis): Loãng xương là một tình trạng khi mật độ xương giảm, làm cho xương dễ gãy và yếu đi. Khi xương sống yếu đi, nó có thể dễ dàng bị cong và gây gù cột sống.
  • Các vấn đề cơ chân: Các vấn đề cơ chân như bàn chân phẳng, đau lưng dưới, hay cơ bắp yếu có thể làm cho cột sống không đều và dẫn đến gù cột sống.
  • Chấn thương: Các chấn thương hoặc tai nạn có thể làm xương sống bị gãy hoặc bị tổn thương, dẫn đến gù cột sống.
  • Bệnh lý xương: Một số bệnh lý xương như bệnh bệnh còi xương, trượt đốt sống thắt lưng và một số bệnh di truyền khác có thể gây cong vòng lưng.
  • Các bệnh lý khác: Các bệnh lý khác như viêm cột sống, viêm khớp dạng thấp, hay các khối u trong cột sống cũng có thể gây gù cột sống.
  • Thoái hóa đĩa đệm. Đĩa đệm hình tròn đóng vai trò như đệm giữa các đốt sống cột sống. Theo tuổi tác, những đĩa đệm mất nước và co lại, điều này thường làm trầm trọng thêm chứng gù cột sống.
  • Bệnh Scheuermann. Bệnh này thường bắt đầu trong quá trình tăng trưởng xảy ra trước tuổi dậy thì. Trẻ em trai bị ảnh hưởng thường xuyên hơn trẻ em gái.
  • Dị tật bẩm sinh. Xương cột sống không phát triển đúng cách trước khi sinh gây ra chứng gù cột sống.
  • Các hội chứng gù cột sống ở trẻ em cũng liên quan đến một số hội chứng, chẳng hạn như hội chứng Ehlers-Danloshội chứng Marfan.
  • Ung thư và các phương pháp điều trị ung thư. Ung thư cột sống làm suy yếu các đốt sống và khiến chúng dễ bị gãy do nén, cũng như các phương pháp điều trị ung thư bằng hóa trị và xạ trị.

Các nguyên nhân này có thể tồn tại độc lập hoặc kết hợp để gây ra gù cột sống. Việc xác định nguyên nhân gây gù cột sống rất quan trọng để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp và giảm thiểu tác động của bệnh. Nếu bạn nghi ngờ có gù cột sống hoặc gặp bất kỳ triệu chứng không bình thường nào, nên tìm kiếm sự tư vấn từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.

Các biến chứng

Gù cột sống có thể gây ra một số biến chứng và tác động tiêu cực đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bị. Dưới đây là một số biến chứng phổ biến của gù cột sống:

  • Đau lưng và cột sống: Gù cột sống có thể gây ra đau lưng vì áp lực không đều và không đúng cơ cấu trúc của cột sống. Đau lưng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày và chất lượng cuộc sống.
  • Mất độ linh hoạt: Gù cột sống làm giảm độ linh hoạt của cột sống và gây khó khăn trong việc cúi xuống, xoay thân và thực hiện các tư thế khác.
  • Rối loạn thần kinh: Trong một số trường hợp nghiêm trọng, gù cột sống có thể tạo áp lực lên các cơ quan nội tạng và gây ra các triệu chứng rối loạn thần kinh, chẳng hạn như khó thở, đau ngực, và khó chịu.
  • Vấn đề hô hấp: Gù cột sống nghiêm trọng có thể giảm diện tích không gian phổi và làm hạn chế chức năng hô hấp, gây ra khó khăn trong việc thở và hô hấp.
  • Tác động về thẩm mỹ: Gù cột sống có thể làm cho vùng lưng trở nên còng lưng và làm ảnh hưởng đến hình dáng và tự tin của người bị.
  • Tăng nguy cơ gãy xương: Trong trường hợp gù cột sống do loãng xương (osteoporosis), xương sống yếu đi có thể làm tăng nguy cơ gãy xương.
  • Tác động về tâm lý: Gù cột sống có thể ảnh hưởng đến tâm lý và tự tin của người bị, đặc biệt là ở trẻ em và tuổi vị thành niên khi thấy không thoải mái về ngoại hình của mình.

Chẩn đoán gù cột sống như thế nào

Chẩn đoán gù cột sống thường bắt đầu bằng việc kiểm tra lâm sàng và lắng nghe mô tả triệu chứng của người bệnh. Bác sĩ sẽ thực hiện một số bước sau để xác định chính xác tình trạng gù cột sống:

  • Hỏi bệnh: Bác sĩ sẽ hỏi về lịch sử sức khỏe của bạn, bao gồm triệu chứng và thời gian xuất hiện của chúng. Điều này giúp bác sĩ hiểu rõ hơn về tình trạng lâm sàng và tìm hiểu nguyên nhân có thể gây ra gù cột sống.
  • Kiểm tra lâm sàng và tư thế: Bác sĩ sẽ yêu cầu bạn đứng, ngồi và cúi xuống để kiểm tra tư thế cơ thể. Điều này giúp bác sĩ nhận ra sự lồi lên của lưng và đánh giá mức độ cong cột sống.
  • Kiểm tra chức năng cột sống: Bác sĩ sẽ kiểm tra độ linh hoạt của cột sống và đo góc của đường cong lưng bằng cách sử dụng một thiết bị đo góc.
  • Thực hiện các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh: Để xác định mức độ gù cột sống và tìm hiểu nguyên nhân gây ra, bác sĩ có thể yêu cầu bạn làm các xét nghiệm hình ảnh như chụp X-quang, cộng hưởng từ (MRI) hoặc máy tính cắt lớp (CT).
  • Đánh giá mức độ và nguyên nhân: Dựa trên thông tin từ kiểm tra lâm sàng và kết quả xét nghiệm hình ảnh, bác sĩ sẽ đánh giá mức độ gù cột sống và xác định nguyên nhân gây ra.
  • Kiểm tra thần kinh. Nếu bạn bị tê hoặc yếu cơ, bạn có thể cần thực hiện thêm một số nghiệm pháp để xác định mức độ truyền các xung thần kinh giữa tủy sống và tứ chi.
  • Kiểm tra mật độ xương. Xương mật độ thấp có thể làm trầm trọng thêm chứng gù cột sống và thường có thể được cải thiện bằng thuốc.

Chẩn đoán gù cột sống đòi hỏi sự kỹ lưỡng và chuyên nghiệp từ bác sĩ chuyên khoa về cột sống hoặc bác sĩ chuyên khoa về xương khớp. Sau khi xác định chẩn đoán, bác sĩ sẽ đề xuất phương pháp điều trị phù hợp nhằm giảm triệu chứng và cải thiện tình trạng sức khỏe của người bệnh.

Điều trị gù cột sống

Phương pháp điều trị gù cột sống sẽ phụ thuộc vào mức độ cong cột sống, nguyên nhân gây ra, độ tuổi và tình trạng sức khỏe tổng quát của người bệnh. Dưới đây là một số phương pháp điều trị thông thường cho gù cột sống:

  • Theo dõi: Trong trường hợp gù cột sống nhẹ, đặc biệt là gù cột sống sinh lý ở trẻ em và tuổi vị thành niên, bác sĩ có thể quyết định theo dõi tình trạng và chỉ định theo hướng định kỳ.
  • Tập luyện và vận động: Tùy vào tình trạng cụ thể, bác sĩ hoặc nhà tập luyện có thể đề xuất chương trình tập luyện và vận động nhằm cải thiện độ linh hoạt và sức mạnh cột sống, cũng như tăng khả năng chịu lực cho xương và cơ.
  • Điều chỉnh tư thế: Chỉnh tư thế đúng cách khi ngồi, đứng và nằm có thể giúp giảm áp lực lên cột sống và giảm triệu chứng gù cột sống.
  • Thuốc giảm đau và chống viêm: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê đơn thuốc giảm đau không steroid (NSAIDs) hoặc các thuốc chống viêm steroid để giảm đau và viêm cơ bắp.
  • Trợ lực cột sống: Đối với trường hợp gù cột sống nghiêm trọng hoặc gù cột sống do loãng xương, bác sĩ có thể đề xuất phương pháp trợ lực cột sống (spinal bracing) bằng nẹp nhằm hỗ trợ cột sống và giảm mức độ cong.
  • Phẫu thuật: Trong trường hợp gù cột sống nghiêm trọng và không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác, phẫu thuật có thể được xem xét. Phẫu thuật sẽ sửa chữa đường cong cột sống và cố gắng duy trì tư thế đứng thẳng hơn.

Điều trị gù cột sống sẽ được quyết định bởi bác sĩ chuyên khoa cột sống hoặc chuyên gia y tế dựa trên tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân. Việc đi khám định kỳ và tuân thủ lời khuyên điều trị từ bác sĩ sẽ giúp giảm thiểu triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bị gù cột sống.

Các bài tập giúp hỗ trợ điều trị tình trạng gù cột sống

Bài tập có thể giúp hỗ trợ điều trị tình trạng gù cột sống bao gồm các bài tập tập trung vào tăng cường cơ bắp và linh hoạt cột sống. Tuy nhiên, trước khi bắt đầu bất kỳ chương trình tập luyện nào, nên tìm kiếm sự tư vấn và hướng dẫn từ bác sĩ hoặc nhà tập luyện chuyên nghiệp. Dưới đây là một số bài tập có thể hỗ trợ trong điều trị gù cột sống:

  1. Kéo giãn cột sống (Back Extensions):
    • Nằm bụng xuống, đặt hai bàn tay dưới vai và nâng ngực lên, giữ chân ở vị trí gối chạm đất.
    • Giữ cột sống thẳng, kéo dài cơ lưng và giữ tư thế trong 10-30 giây, sau đó thả xuống.
    • Lặp lại bài tập từ 10-15 lần.
  2. Nâng mông (Hip Bridges):
    • Nằm sấp xuống, đặt hai chân thẳng và cách rộng vai.
    • Nâng mông lên cao và giữ trong một vài giây trước khi thả xuống.
    • Lặp lại bài tập từ 10-15 lần.
  3. Tập cơ bụng (Abdominal exercises):
    • Thực hiện các bài tập cơ bụng như nằm xuống và kéo chân về phía trước, hoặc nâng người lên từ tư thế nằm sấp.
    • Tập luyện cơ bụng giúp cải thiện tư thế và hỗ trợ cột sống.
  4. Tập cơ lưng (Back Strengthening exercises):
    • Thực hiện các bài tập cơ lưng như nằm sấp và nâng hai chân và tay lên cùng lúc.
    • Tập luyện cơ lưng giúp cải thiện độ linh hoạt và sức mạnh của cột sống.
  5. Tập giãn cơ (Stretching exercises):
    • Thực hiện các bài tập giãn cơ để tăng khả năng linh hoạt và giảm căng cơ bắp, như nghiêng cơ thể sang hai bên, kéo dài cổ tay, và giãn cơ vai.

Lưu ý rằng việc tập luyện phải được thực hiện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia và phải tùy chỉnh phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Không nên tự ý tập luyện mạnh mẽ hoặc áp dụng các bài tập không đúng cách, để tránh gây tổn thương thêm cho cột sống và cơ bắp.

 

 

⏩⏩ Mời quý cô bác, anh chị tham gia nhóm tại: fb.com/536288528581514 để trao đổi thêm những thông tin – tình trạng sức khỏe cùng cộng đồng và bác sĩ chuyên khoa.

Trong trường hợp bạn có những câu hỏi, thắc mắc về tình trạng bệnh của mình có thể tham vấn ý kiến bác sĩ bằng cách nhấn vào banner bên dưới đây.

BS HOANG VAN TRIEU

Rate this post