Mụn rộp (Cold sore)

chứng mụn rộp

Mụn rộp (Cold sore) còn được gọi là mụn nước thường gặp do nhiễm vi rút. Các mụn nước chứa dịch, mọc thành cụm xuất hiện trên và xung quanh môi. Sau khi mụn nước vỡ, vảy hình thành có thể kéo dài vài ngày. Mụn rộp thường lành sau 2-3 tuần mà không để lại sẹo.

Mụn rộp lây từ người này sang người khác khi tiếp xúc gần gũi như hôn. Chúng thường do vi rút herpes simplex loại 1 (HSV-1) gây ra và ít phổ biến hơn là vi rút herpes simplex loại 2 (HSV-2). Cả hai loại vi-rút này đều  ảnh hưởng đến miệng hoặc bộ phận sinh dục, có thể lây lan khi quan hệ tình dục bằng miệng. Mụn rộp có thể lây ngay cả khi bạn không nhìn thấy vết loét.

Không có cách chữa trị mụn rộp, nhưng điều trị giúp kiểm soát các đợt bùng phát. Thuốc hoặc kem chống vi-rút theo toa có thể giúp vết loét mau lành hơn. Ngoài ra, thuốc giúp làm giảm tần suất, độ dài và mức độ nghiêm trọng của các đợt bùng phát trong tương lai.

Triệu chứng

Mụn rộp thường trải qua một số giai đoạn:

  • Ngứa. Nhiều người cảm thấy ngứa, rát quanh môi trong 1 ngày hoặc lâu hơn trước khi xuất hiện một nốt nhỏ, cứng, đau và mụn nước bùng phát.
  • Rộp. Các mụn nước nhỏ chứa đầy chất lỏng thường bùng phát dọc theo viền môi. Đôi khi chúng xuất hiện xung quanh mũi hoặc má hoặc bên trong miệng.
  • Rỉ dịch và đóng vảy. Các mụn nước nhỏ hợp lại rồi vỡ ra, để lại các vết loét hở nông rỉ nước và đóng vảy.

Các triệu chứng khác nhau, tùy thuộc vào việc đây là đợt bùng phát đầu tiên hay đợt tái phát. Lần đầu tiên bị mụn rộp, các triệu chứng không bắt đầu trong tối đa 20 ngày sau lần đầu tiên tiếp xúc với vi rút. Các vết loét kéo dài vài ngày và các mụn nước mất từ ​​2-3 tuần để lành hoàn toàn. Các đợt tái phát thường xuất hiện tại cùng một vị trí mỗi lần và có xu hướng ít nghiêm trọng hơn đợt bùng phát đầu tiên.

Trong đợt bùng phát lần đầu, cũng có thể gặp phải:

Trẻ em dưới 5 tuổi có thể bị rộp môi bên trong miệng và các tổn thương này thường bị nhầm với bệnh mụn rộp. Các vết loét chỉ liên quan đến màng nhầy và không phải do vi rút herpes simplex gây ra.

Mụn rộp

 

Nguyên nhân gây mụn rộp

Mụn rộp môi do một số chủng vi rút herpes simplex (HSV) gây ra. HSV -1 thường gây ra mụn rộp. HSV -2 thường là nguyên nhân gây bệnh mụn rộp sinh dục. Nhưng một trong hai loại lây lan lên mặt hoặc bộ phận sinh dục qua tiếp xúc gần gũi như hôn hoặc quan hệ tình dục bằng miệng. Dụng cụ ăn uống, dao cạo râu và khăn tắm dùng chung cũng làm lây lan HSV -1.

Mụn rộp dễ lây nhất khi có mụn nước chảy mủ vì vi-rút dễ dàng lây lan khi tiếp xúc với chất dịch cơ thể bị nhiễm bệnh. Nhưng có thể bị lây lan vi-rút ngay cả khi không có mụn nước. Nhiều người bị nhiễm vi-rút gây mụn rộp không bao giờ phát triển các dấu hiệu và triệu chứng.

Khi đã bị một đợt nhiễm herpes, vi-rút sẽ nằm im trong các tế bào thần kinh trên da và có thể nổi lên như một vết mụn rộp khác ở cùng một vị trí như trước đó. Sự tái diễn có thể được kích hoạt bởi:

  • Nhiễm virus hoặc sốt
  • Thay đổi nội tiết tố như những thay đổi liên quan đến kinh nguyệt
  • Căng thẳng
  • Mệt mỏi
  • Tiếp xúc với ánh nắng và gió
  • Những thay đổi trong hệ thống miễn dịch
  • Tổn thương da

Các yếu tố nguy cơ

Hầu như tất cả mọi người đều có nguy cơ bị mụn rộp. Hầu hết người lớn đều mang vi-rút gây mụn rộp, ngay cả khi họ chưa từng có triệu chứng. Bạn có nhiều nguy cơ bị biến chứng do vi rút nhất nếu bạn có hệ thống miễn dịch suy yếu do các điều kiện và phương pháp điều trị như:

Các biến chứng

Ở một số người, vi-rút gây mụn rộp gây ra các vấn đề ở các vùng khác của cơ thể, bao gồm:

  • Herpes whitlow. Cả HSV-1 và HSV -2 đều lây lan sang các ngón tay. Loại nhiễm trùng này thường được gọi là herpes whitlow. Trẻ em mút ngón tay cái có thể truyền nhiễm trùng từ miệng sang ngón tay cái.
  • Mắt. Vi rút đôi khi có thể gây nhiễm trùng mắt. Nhiễm trùng lặp đi lặp lại có thể gây sẹo và thương tích dẫn đến các vấn đề về thị lực hoặc mất thị lực.
  • Tổn thương lan rộng. Những người bị viêm da dị ứng (chàm) có nguy cơ cao bị mụn rộp lan rộng khắp cơ thể. Điều này có thể trở thành một trường hợp khẩn cấp y tế.

Phòng ngừa

Bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng vi-rút để dùng thường xuyên nếu bị mụn rộp hơn 9 lần trọng năm hoặc nếu có nguy cơ cao bị các biến chứng nghiêm trọng. Nếu ánh sáng mặt trời dường như kích thích sự tái phát, hãy thoa kem chống nắng vào vị trí mụn rộp có xu hướng bùng phát.

Để tránh lây lan mụn rộp cho người khác hoặc các bộ phận khác của cơ thể, bạn có thể thử một số biện pháp phòng ngừa sau:

  • Tránh hôn và tiếp xúc da với người khi đang có mụn nước. Virus dễ lây lan nhất khi các mụn nước rỉ dịch.
  • Tránh dùng chung đồ. Đồ dùng, khăn tắm, son dưỡng môi và các vật dụng cá nhân khác có thể lây lan vi-rút khi có mụn nước.
  • Giữ bàn tay sạch sẽ. Khi bị mụn rộp, hãy rửa tay cẩn thận trước khi chạm vào mình và người khác, đặc biệt là trẻ sơ sinh.

Điều trị

Mụn rộp thường khỏi mà không cần điều trị trong hai đến bốn tuần. Một số loại thuốc kháng vi-rút theo toa có thể đẩy nhanh quá trình chữa bệnh. Những ví dụ bao gồm:

  • Acyclovir
  • Valacyclovir
  • Famciclovir
  • Penciclovir

Một số sản phẩm này được sản xuất dưới dạng viên uống. Những loại khác là kem bôi lên vết loét nhiều lần trong ngày. Nói chung, thuốc hoạt động tốt hơn kem. Đối với những trường hợp nhiễm trùng rất nặng, một số loại thuốc kháng vi-rút có thể được tiêm.

 

Tham khảo: Cold sore

Rate this post