Nang hoạt dịch: Nguyên nhân, triệu chứng và các trường hợp cần phẫu thuật

U nang hạch

Nang hoạt dịch (Ganglion cyst) là những nang không phải ung thư thường phát triển dọc theo gân, khớp của cổ tay hoặc bàn tay. Chúng cũng có thể xuất hiện ở mắt cá chân và bàn chân. Nang hoạt dịch thường có hình tròn hoặc hình bầu dục và chứa dịch. Các nang nhỏ có thể có kích thước bằng hạt đậu, trong khi những nang lớn hơn có thể có đường kính khoảng 2,5 cm. Nang hoạt dịch có thể gây đau nếu chúng đè lên dây thần kinh gần đó. Vị trí của chúng đôi khi có thể cản trở chuyển động của khớp.

Triệu chứng của nang hoạt dịch

Các nang liên quan đến nang hoạt dịch có thể được đặc trưng bởi:

  • Hình dạng: Nang hoạt dịch thường có hình dạng tròn, hình bóng hoặc hình oval và có thể nhỏ hoặc lớn tùy thuộc vào vị trí và kích thước.
  • Vị trí: Nang hoạt dịch thường xuất hiện ở các vùng gần các khớp, chủ yếu ở cổ tay, ngón tay, cổ chân, hay bàn chân. Tuy nhiên, nó cũng có thể xuất hiện ở các vùng khác của cơ thể như đầu gối hoặc bàn tay.
  • Chưa dịch trong suốt: Nang chứa chất lỏng trong suốt, thường là nhầy, và có thể thay đổi kích thước theo thời gian.
  • Không đau: Nang hoạt dịch thường không gây đau, trừ khi nó nằm ở một vị trí gây áp lực lên các dây thần kinh hay cơ, dẫn đến cảm giác đau hoặc khó chịu.
  • Tăng kích thước: Kích thước của nang có thể thay đổi theo thời gian. Nó có thể tăng lên sau khi bạn sử dụng vùng cơ thể nhiều hơn và giảm khi bạn nghỉ ngơi.
  • Di động: Nang hoạt dịch thường di động dễ dàng trong vùng dưới da hoặc gần khớp.
  • Không gây tổn thương nghiêm trọng: Nang hoạt dịch thường không gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe, nhưng trong một số trường hợp hiếm, nó có thể gây áp lực lên các cấu trúc xung quanh như dây thần kinh hoặc mạch máu.

Nang hoạt dịch

Nguyên nhân hình thành nang hoạt dịch

Nguyên nhân hình thành chưa được hiểu rõ hoàn toàn, nhưng theo các nghiên cứu và quan sát, có một số yếu tố được cho là liên quan đến quá trình hình thành nang hoạt dịch:

  • Tăng áp lực trong khớp: Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là áp lực tăng cao trong khớp. Nang hoạt dịch thường xuất hiện ở các vùng xung quanh các cơ và khớp, và nó có thể hình thành khi áp lực trong khớp tăng cao, dẫn đến sự làm giãn của túi hoạt dịch hoặc các cấu trúc mô mềm khác.
  • Tổn thương hoặc viêm khớp: Một số trường hợp nang có thể xuất hiện sau khi có chấn thương, tổn thương hoặc viêm trong khu vực xung quanh khớp hoặc mô mềm.
  • Tụ dịch: Khi chất nhầy trong khớp không thể lưu thông có thể tích tụ và hình thành nang hoạt dịch.
  • Các vấn đề liên quan đến mạch máu: Một số nghiên cứu gợi ý rằng các vấn đề liên quan đến mạch máu có thể ảnh hưởng.
  • Yếu tố di truyền: Có một số nghiên cứu cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng vai trò trong việc hình thành nang hoạt dịch, tức là nếu người trong gia đình bạn có nang hoạt dịch, bạn có khả năng cao hơn xuất hiện nang hoạt dịch.


Những ai dễ hình thành nang hoạt dịch

Nang hoạt dịch có thể xuất hiện ở bất kỳ ai, nhưng một số nhóm người có nguy cơ cao hơn xuất hiện nang hoạt dịch hơn những người khác. Các nhóm người dễ xuất hiện nang hoạt dịch bao gồm:

  • Phụ nữ: Nang hoạt dịch xuất hiện phổ biến hơn ở phụ nữ so với nam giới.
  • Người trong độ tuổi trung niên: Nang hoạt dịch thường xuất hiện ở người trưởng thành, đặc biệt là trong độ tuổi trung niên, từ 20 đến 40 tuổi.
  • Người có các bệnh lý cơ bản: Những người có các vấn đề liên quan đến khớp như viêm khớp, thoái hóa khớp hay chấn thương khớp.
  • Người có các hoạt động cần phải sử dụng nhiều cơ hay khớp: Các hoạt động liên quan đến sử dụng nhiều cơ hay khớp, đặc biệt là hoạt động lặp đi lặp lại, có thể tạo ra áp lực lên các khớp và gây ra nang hoạt dịch. Ví dụ như người nghề nghiệp phải viết nhiều, đánh máy, cầm cốc, hay thực hiện các công việc đòi hỏi nhiều cử động của cổ tay và ngón tay.
  • Người có tiền sử gia đình nang hoạt dịch: Nếu trong gia đình bạn có người đã từng bị nang hoạt dịch.
  • Người tham gia các môn thể thao hoặc hoạt động vận động tích cực: Những người chơi tennis, chạy bộ, hay tham gia các môn thể thao hoặc hoạt động vận động tích cực có nguy cơ cao hơn xuất hiện nang hoạt dịch do áp lực và cử động lặp đi lặp lại trên các khớp.

Lưu ý rằng dù làm việc trong nhóm có nguy cơ cao hơn, không phải ai cũng bị nang hoạt dịch. Nang hoạt dịch là một vấn đề khá phổ biến và có thể xuất hiện ở bất kỳ ai, bất kể lứa tuổi hay giới tính. Nếu bạn phát hiện các triệu chứng của nang hoặc có bất kỳ vấn đề gì về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến ​​của bác sĩ để được tư vấn và điều trị phù hợp.

Chẩn đoán nang hoạt dịch như thế nào?

Để chẩn đoán nang hoạt dịch, bác sĩ thường sử dụng một số phương pháp khác nhau để xác định tính chất và vị trí của nang. Các phương pháp chẩn đoán thường được sử dụng bao gồm:

  • Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ thực hiện một cuộc khám lâm sàng kỹ lưỡng để kiểm tra nang hoạt dịch, bao gồm kích thước, hình dạng, tính di động, và cảm giác của nang. Bác sĩ sẽ hỏi về triệu chứng của bạn và tiến hành kiểm tra các khớp và cơ quan lân cận để xem xét tình trạng toàn diện.
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc cộng hưởng từ (MRI): CT hoặc MRI được sử dụng để xem rõ hình ảnh nang hoạt dịch và xác định vị trí, kích thước, và liên quan của nó đến các cấu trúc xung quanh.
  • Siêu âm: Siêu âm được sử dụng để xem nang hoạt dịch và xác định kích thước và tính di động. Đây là một phương pháp không xâm lấn, an toàn và không gây đau đớn.
  • Thủ thuật thăm dò: Trong trường hợp nang hoạt dịch gây khó chịu hoặc cản trở hoạt động, bác sĩ có thể quyết định tiến hành thủ thuật thăm dò. Trong quá trình này, bác sĩ sẽ dùng một kim mỏng để lấy mẫu chất lỏng từ nang và xác định nó.


Nang hoạt dịch khi nào cần điều trị?

Điều trị nang hoạt dịch phụ thuộc vào kích thước và triệu chứng của nang. Trong nhiều trường hợp, nang không gây hại và không cần điều trị nếu không gây khó chịu hoặc không ảnh hưởng đến hoạt động hàng ngày. Tuy nhiên, nếu nang hoạt dịch gây khó chịu, đau đớn hoặc mất tính thẩm mỹ, có thể thực hiện một số phương pháp điều trị sau đây:

  • Theo dõi và quan sát thêm: Bác sĩ có thể quyết định theo dõi nang trong một thời gian ngắn để xem xét sự phát triển và triệu chứng của nang. Trong nhiều trường hợp, nang có thoái triển tự nhiên.
  • Chọc hút dịch: Thủ thuật này được sử dụng để lấy dịch từ nang, giúp giảm kích thước của nang và giảm triệu chứng. Tuy nhiên, đây không phải là phương pháp điều trị lâu dài và nang có thể tái hình thành sau một thời gian.
  • Tiêm corticosteroid: Tiêm corticosteroid trực tiếp vào nang có thể giúp giảm sưng và giảm triệu chứng trong một thời gian ngắn.
  • Phẫu thuật: Trong trường hợp nang lớn, gây đau đớn hoặc không phản ứng với các biện pháp điều trị không xâm lấn, bác sĩ có thể quyết định thực hiện phẫu thuật để loại bỏ hoàn toàn nang hoặc cắt các kết nối giữa nang và khớp hoặc dây thần kinh.

Tuy nhiên, trước khi tự điều trị hoặc quyết định điều trị bằng bất kỳ phương pháp nào, hãy tham khảo ý kiến ​​của bác sĩ để được đánh giá tình trạng và nhận lời khuyên về phương pháp điều trị phù hợp nhất cho bạn.

 

⏩⏩ Mời quý vị và các bạn quan tâm và tham gia các nền tảng để cập nhật và trao đổi thêm những thông tin – tình trạng sức khỏe cùng cộng đồng và bác sĩ chuyên khoa tại.

Trong trường hợp bạn có những câu hỏi, thắc mắc về tình trạng bệnh của mình có thể tham vấn ý kiến bác sĩ bằng cách nhấn vào banner bên dưới đây.

BS HOANG VAN TRIEU

5/5 - (1 bình chọn)