Nhuyễn xương: Triệu chứng, nguyên nhân, phương pháp điều trị và phòng ngừa

Nhuyễn xương

Nhuyễn xương (Osteomalacia) là một tình trạng loãng xương do thiếu hụt và không đủ vi chất canxi và photpho, từ đó làm cho xương mềm yếu và dễ gãy. Tình trạng này thường xảy ra do sự thiếu hụt của vitamin D, một vitamin quan trọng trong quá trình hấp thụ canxi và photpho từ thực phẩm vào xương.

Triệu chứng của nhuyễn xương

Triệu chứng của nhuyễn xương bao gồm:

  • Đau xương và cơ: Cơn đau âm ỉ, nhức nhối và không thoả mãn trong các xương và cơ, đặc biệt là ở lưng dưới, xương chậu, hông, chân và xương sườn. Cơn đau có thể tồi tệ hơn vào ban đêm hoặc khi tăng áp lực lên xương. Cảm giác đau này hiếm khi thuyên giảm hoàn toàn khi nghỉ ngơi.
  • Yếu cơ và mỏi: Nhuyễn xương làm cho xương mềm và yếu, dẫn đến giảm trương lực cơ và yếu chân. Điều này có thể gây ra dáng đi khập khiễng, làm cho việc đi bộ chậm hơn và khó khăn hơn.
  • Khiếm khuyết răng: Thiếu hụt vitamin D cũng có thể làm cho răng yếu và dễ bị hỏng.
  • Biến dạng xương: Trường hợp nghiêm trọng của nhuyễn xương có thể gây ra biến dạng xương.
  • Mệt mỏi và buồn ngủ: Nhuyễn xương có thể gây ra cảm giác mệt mỏi và buồn ngủ liên tục.
  • Dễ bị gãy xương: Xương bị loãng và mềm hơn, làm tăng nguy cơ gãy xương sau các chấn thương nhỏ.

Những triệu chứng này có thể xuất hiện từ từ và không đáng kể ban đầu, nhưng dần dần trở nên nghiêm trọng hơn khi nhuyễn xương tiến triển. Nếu bạn có những triệu chứng trên hoặc có nghi ngờ mình bị nhuyễn xương, hãy tìm kiếm sự tư vấn và kiểm tra từ bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

 

Nhuyễn xương

 

Nguyên nhân gây nhuyễn xương

Nhuyễn xương thường xảy ra do thiếu hụt và không đủ vi chất canxi và  photpho, từ đó làm cho xương mềm yếu và dễ gãy. Nguyên nhân chính gây ra nhuyễn xương liên quan đến việc thiếu hụt vitamin D hoặc khả năng hấp thụ vitamin D không hiệu quả trong cơ thể. Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến gây ra nhuyễn xương:

  • Thiếu hụt vitamin D: Vitamin D là một vitamin quan trọng trong quá trình hấp thụ canxi và photpho từ thực phẩm vào xương. Nếu cơ thể không cung cấp đủ vitamin D, việc hấp thụ canxi và photpho sẽ bị giảm, làm cho xương không đủ khoáng chất để hình thành mạnh mẽ.
  • Thiếu hụt canxi và photpho: Ngoài việc thiếu vitamin D, thiếu hụt canxi và photpho trong khẩu phần ăn cũng là nguyên nhân gây ra nhuyễn xương. Canxi và photpho là hai khoáng chất quan trọng giúp xây dựng xương chắc khỏe.
  • Rối loạn hấp thụ canxi và photpho: Một số tình trạng y tế như rối loạn tiêu hóa, bệnh về gan hoặc thận có thể làm giảm khả năng hấp thụ canxi và photpho từ thực phẩm vào cơ thể, góp phần gây ra nhuyễn xương.
  • Tiếp xúc không đủ ánh sáng mặt trời: Ánh sáng mặt trời cung cấp nguồn chính của vitamin D cho cơ thể. Nếu người bệnh không tiếp xúc đủ ánh sáng mặt trời hoặc sống ở những vùng ít ánh sáng, có thể dẫn đến thiếu hụt vitamin D.
  • Bệnh nền: Một số bệnh nền như viêm khớp dạng thấp, bệnh giả gout, bệnh di truyền… có thể gây ra nhuyễn xương.
  • Thuốc. Một số loại thuốc được sử dụng để điều trị co giật, bao gồm phenytoin (Dilantin, Phenytek) và phenobarbital, gây thiếu hụt vitamin D nghiêm trọng và nhuyễn xương.

Điều quan trọng là xác định nguyên nhân cụ thể gây ra nhuyễn xương để áp dụng phương pháp điều trị phù hợp và giúp cải thiện tình trạng sức khỏe của người bệnh.

Các biến chứng của bệnh nhuyễn xương

Các biến chứng của bệnh nhuyễn xương  thường liên quan đến sự yếu đồng thời của xương và cơ bắp do thiếu hụt canxi và photpho trong cơ thể. Dưới đây là một số biến chứng phổ biến của nhuyễn xương:

  • Gãy xương: Nhuyễn xương làm cho xương trở nên mềm yếu, làm tăng nguy cơ gãy xương sau các chấn thương nhỏ hoặc tải trọng không đáng kể.
  • Biến dạng xương: Trong trường hợp nghiêm trọng, nhuyễn xương có thể dẫn đến biến dạng xương, làm cho xương cong và thay đổi hình dạng. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động và gây ra sự khó chịu và đau đớn.
  • Rối loạn thần kinh: Thiếu hụt canxi có thể gây ra các triệu chứng rối loạn thần kinh, như chuột rút cơ bắp, tê.
  • Mệt mỏi và buồn ngủ: Nhuyễn xương có thể gây ra cảm giác mệt mỏi và buồn ngủ liên tục do không đủ canxi để hỗ trợ cơ bắp và chức năng cơ thể.
  • Khiếm khuyết răng: Thiếu hụt vitamin D cũng có thể làm cho răng yếu và dễ bị hỏng.
  • Nước tiểu có máu: Một số trường hợp nhuyễn xương nghiêm trọng có thể gây ra tổn thương tại các mô xung quanh các mạch máu trong xương, dẫn đến xuất hiện máu trong nước tiểu.

Các biến chứng của nhuyễn xương có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Việc chẩn đoán và điều trị kịp thời sẽ giúp ngăn ngừa và giảm thiểu các biến chứng tiềm năng của bệnh nhuyễn xương. Nếu bạn nghi ngờ mình bị nhuyễn xương hoặc có những triệu chứng không bình thường liên quan đến xương, hãy tìm kiếm sự tư vấn từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.

Chẩn đoán nhuyễn xương bằng cách nào?

Chẩn đoán nhuyễn xương bao gồm các bước kiểm tra lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh để xác định mức độ và nguyên nhân gây ra tình trạng loãng xương. Dưới đây là các phương pháp chẩn đoán thông thường được sử dụng:

  • Lịch sử bệnh án và triệu chứng: Bác sĩ sẽ thực hiện cuộc trò chuyện với bạn để tìm hiểu về lịch sử sức khỏe và triệu chứng hiện tại. Thông tin này giúp bác sĩ xác định các yếu tố nguyên nhân có thể gây ra nhuyễn xương.
  • Kiểm tra lâm sàng: Bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra cơ thể để tìm các dấu hiệu và triệu chứng của nhuyễn xương, chẳng hạn như điểm đau xương, yếu cơ, và các biến dạng xương.
  • Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu được sử dụng để đo mức độ canxi, photpho và vitamin D trong máu. Kết quả xét nghiệm này giúp xác định nếu có sự thiếu hụt vitamin D hoặc khoáng chất có thể gây ra nhuyễn xương.
  • X-quang: X-quang được sử dụng để tạo hình ảnh xương và xác định mức độ loãng xương. Những hình ảnh này có thể cho thấy các biến dạng xương và giúp loại trừ các nguyên nhân khác gây ra triệu chứng tương tự.
  • Cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp (CT): Các kỹ thuật hình ảnh như MRI hoặc CT có thể được sử dụng để tạo hình ảnh chi tiết hơn về các biến dạng xương và kiểm tra các vùng xương có vấn đề.
  • Kiểm tra mật độ xương có thể được thực hiện để đo mật độ xương và xác định mức độ loãng xương.

Quá trình chẩn đoán nhuyễn xương đòi hỏi sự kỹ lưỡng và chuyên nghiệp từ bác sĩ chuyên khoa về xương khớp hoặc các chuyên gia y tế có liên quan. Dựa trên kết quả chẩn đoán, bác sĩ sẽ đề xuất phương pháp điều trị phù hợp nhằm giảm triệu chứng và cải thiện tình trạng sức khỏe của người bệnh.

Điều trị nhuyễn xương như thế nào?

Điều trị nhuyễn xương tập trung vào việc cung cấp đủ vitamin D, canxi và photpho để tái thiết xương mạnh mẽ. Phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra nhuyễn xương và mức độ nghiêm trọng của tình trạng.

Dưới đây là một số phương pháp điều trị thông thường cho nhuyễn xương:

  • Bổ sung vitamin D và khoáng chất: Việc cung cấp đủ vitamin D, canxi và photpho thông qua khẩu phần ăn hoặc các bổ sung dinh dưỡng có thể giúp tăng cường hấp thụ canxi và photpho vào xương, từ đó tái thiết xương mạnh mẽ hơn.
  • Tiếp xúc ánh sáng mặt trời: Tiếp xúc với ánh sáng mặt trời giúp cơ thể tổng hợp vitamin D tự nhiên. Tuy nhiên, việc tiếp xúc nên được kiểm soát để tránh thiệt hại da và các vấn đề khác liên quan đến ánh sáng mặt trời.
  • Thuốc bổ sung vitamin D: Trong trường hợp thiếu hụt vitamin D nghiêm trọng, bác sĩ có thể kê đơn thuốc bổ sung vitamin D để bổ sung cho lượng vitamin D cần thiết cho cơ thể.
  • Chữa trị nguyên nhân gây ra nhuyễn xương: Nếu nhuyễn xương xuất phát từ một bệnh nền hoặc rối loạn khác như rối loạn tiêu hóa, bệnh giả gout, hay bệnh viêm khớp dạng thấp, điều trị nguyên nhân gốc này cũng là một phần quan trọng trong điều trị nhuyễn xương.

Phòng ngừa nhuyễn xương

Phòng ngừa nhuyễn xương tập trung vào việc duy trì mức đủ vitamin D, canxi và photpho trong cơ thể để hỗ trợ xương mạnh mẽ. Dưới đây là một số cách phòng ngừa nhuyễn xương:

  • Tiếp xúc ánh sáng mặt trời: Ánh sáng mặt trời là nguồn chính của vitamin D cho cơ thể. Cố gắng tiếp xúc với ánh sáng mặt trời mỗi ngày trong khoảng thời gian ngắn, tùy theo điều kiện thời tiết và vùng địa lý của bạn. Tuy nhiên, hãy tránh tiếp xúc quá nhiều ánh sáng mặt trời trong thời gian dài để tránh tổn thương da và tia tử ngoại.
  • Bổ sung vitamin D: Nếu bạn không thể đảm bảo tiếp xúc đủ ánh sáng mặt trời hoặc cơ thể không hấp thụ đủ vitamin D từ nguồn tự nhiên, hãy sử dụng các bổ sung vitamin D dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.
  • Chế độ ăn uống cân đối: Hãy ăn một chế độ ăn uống cân đối và đa dạng, bao gồm các nguồn thực phẩm giàu canxi như sữa và sản phẩm từ sữa, cá và các loại hạt. Canxi là một thành phần quan trọng để xây dựng xương chắc khỏe.
  • Điều chỉnh chế độ ăn uống: Nếu bạn có các yếu tố nguy cơ cao về nhuyễn xương hoặc có những rối loạn hấp thụ canxi, hãy tham khảo bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp.
  • Thực hiện tập luyện đều đặn: Tập luyện thường xuyên giúp duy trì sự mạnh mẽ và linh hoạt của xương và cơ bắp. Các bài tập tập trung vào cường độ trọng lượng và mạnh mẽ, chẳng hạn như đi bộ, tập thể dục, và tập luyện với trọng lượng, có thể giúp hỗ trợ sức khỏe xương.
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Điều quan trọng là thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ với bác sĩ để đánh giá sức khỏe tổng thể và phát hiện sớm bất kỳ vấn đề liên quan đến xương và hấp thụ vitamin D.

Nếu bạn có bất kỳ yếu tố nguy cơ cao về nhuyễn xương hoặc có triệu chứng không bình thường liên quan đến xương, hãy tìm kiếm sự tư vấn và hỗ trợ từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để có giải pháp phòng ngừa và quản lý tốt nhất cho sức khỏe xương.

 

⏩⏩ Mời quý cô bác, anh chị tham gia nhóm tại: fb.com/536288528581514 để trao đổi thêm những thông tin – tình trạng sức khỏe cùng cộng đồng và bác sĩ chuyên khoa.

Trong trường hợp bạn có những câu hỏi, thắc mắc về tình trạng bệnh của mình có thể tham vấn ý kiến bác sĩ bằng cách nhấn vào banner bên dưới đây.

BS HOANG VAN TRIEU

Rate this post