Suy thận: Ăn uống thế nào?

Suy thận là một tình trạng bệnh lý nguy hiểm xảy ra khi thận không còn khả năng thực hiện chức năng lọc thải độc tố và nước dư thừa ra khỏi cơ thể. Điều này dẫn đến sự tích tụ các chất độc hại trong máu, gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hỗ trợ điều trị và kiểm soát bệnh suy thận. Việc xây dựng một chế độ ăn uống phù hợp có thể giúp giảm bớt gánh nặng cho thận, làm chậm tiến triển của bệnh, ngăn ngừa biến chứng và cải thiện sức khỏe người bệnh.

Chế độ dinh dưỡng cho người suy thận: Chìa khóa vàng cho cuộc sống khỏe mạnh

Suy thận là một căn bệnh ngày càng phổ biến, ảnh hưởng đến hơn 10% dân số trên thế giới. Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc thải độc tố, điều hòa huyết áp và cân bằng các chất điện giải. Điều này dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc kiểm soát và cải thiện tình trạng suy thận. Việc xây dựng một chế độ ăn uống hợp lý có thể giúp giảm gánh nặng cho thận, làm chậm tiến triển của bệnh, ngăn ngừa biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người bệnh. Do đó, việc xây dựng và tuân thủ một chế độ dinh dưỡng khoa học là điều cần thiết đối với người suy thận.



Nguyên tắc chung trong chế độ dinh dưỡng cho người suy thận

Để xây dựng một chế độ dinh dưỡng hiệu quả cho người suy thận, cần tuân thủ một số nguyên tắc chung sau:

Cung cấp đầy đủ năng lượng

Nhu cầu calo của người suy thận thường thấp hơn so với người bình thường do chức năng thận bị suy giảm. Tuy nhiên, việc cung cấp đủ năng lượng vẫn vô cùng quan trọng để đảm bảo cơ thể hoạt động hiệu quả. Lượng calo cần thiết sẽ được tính toán dựa trên độ tuổi, giới tính, mức độ hoạt động và giai đoạn suy thận của mỗi người.

Hạn chế protein

Lượng protein cần thiết cho người suy thận sẽ giảm so với người bình thường. Việc hạn chế protein giúp giảm gánh nặng cho thận trong việc đào thải các chất thải ure và creatinine. Lượng protein khuyến nghị cho người suy thận sẽ phụ thuộc vào mức độ suy giảm chức năng thận, tình trạng dinh dưỡng và các yếu tố sức khỏe khác.

Kiểm soát lượng kali

Kali là một khoáng chất quan trọng cho cơ thể, nhưng lượng kali cao có thể gây ra các biến chứng tim mạch nguy hiểm cho người suy thận. Do vậy, việc hạn chế thực phẩm giàu kali là vô cùng cần thiết. Các loại thực phẩm cần hạn chế bao gồm: chuối, khoai tây, cà chua, cam, bưởi, nho, sữa, thịt đỏ, cá béo,…

Hạn chế lượng photpho

Photpho là một khoáng chất có thể gây ra các vấn đề về xương và tim mạch ở người suy thận. Do vậy, việc hạn chế lượng photpho trong chế độ dinh dưỡng là rất quan trọng. Các loại thực phẩm cần hạn chế bao gồm: thịt đỏ, nội tạng động vật, sữa và các sản phẩm từ sữa, các loại hạt, đậu,…

Giảm lượng natri

Natri (muối) có thể làm tăng huyết áp và gây phù nề ở người suy thận. Do vậy, việc giảm lượng muối ăn là rất quan trọng. Người bệnh nên hạn chế sử dụng muối trong chế biến món ăn và không nên ăn các thực phẩm chế biến sẵn, đóng hộp, nhiều muối.

Uống đủ nước

Uống đủ nước giúp hỗ trợ chức năng thận và thanh thải các chất độc hại ra khỏi cơ thể. Lượng nước cần thiết cho người suy thận sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: mức độ suy giảm chức năng thận, tình trạng sức khỏe, mức độ hoạt động,…



Chế độ dinh dưỡng cho người suy thận theo từng giai đoạn

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị và kiểm soát suy thận. Việc xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn bệnh sẽ giúp người bệnh cải thiện sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Giai đoạn suy thận cấp:

Mục tiêu: Cung cấp đủ năng lượng, hạn chế protein, kiểm soát kali, photpho, natri.

Chế độ ăn:

  • Cung cấp đủ năng lượng: Sử dụng các thực phẩm giàu năng lượng như: tinh bột, đường, dầu ăn,…
  • Hạn chế protein: Lượng protein được khuyến nghị là 0,6 – 0,8g/kg cân nặng mỗi ngày. Nên ưu tiên protein thực vật từ các loại đậu, ngũ cốc.
  • Kiểm soát kali: Hạn chế các thực phẩm giàu kali như: chuối, khoai tây, cà chua, cam, bưởi,…
  • Kiểm soát photpho: Hạn chế các thực phẩm giàu photpho như: thịt đỏ, nội tạng động vật, sữa và các sản phẩm từ sữa,…
  • Kiểm soát natri: Hạn chế muối ăn, không nên ăn các thực phẩm chế biến sẵn, đóng hộp, nhiều muối.

Giai đoạn suy thận mạn:

Mục tiêu: Chế độ dinh dưỡng chuyên biệt hơn, điều chỉnh lượng protein, kali, photpho, natri theo mức độ suy giảm chức năng thận.

Chế độ ăn:

  • Lượng protein được điều chỉnh theo mức độ suy giảm chức năng thận.
  • Hạn chế kali, photpho, natri theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
  • Bổ sung vitamin và khoáng chất cần thiết.

Giai đoạn suy thận giai đoạn cuối:

Mục tiêu: Áp dụng chế độ ăn kiêng thận nhân tạo, chuẩn bị cho việc lọc máu.

Chế độ ăn:

  • Hạn chế protein, kali, photpho, natri ở mức độ nghiêm ngặt.
  • Bổ sung vitamin và khoáng chất cần thiết.
  • Sử dụng các thực phẩm phù hợp với chế độ lọc máu.



Gợi ý thực phẩm cho người suy thận

Thực phẩm nên ăn:

  • Rau quả tươi: Rau củ quả là nguồn cung cấp dồi dào vitamin, khoáng chất và chất xơ cần thiết cho cơ thể. Nên ưu tiên các loại rau củ quả ít kali như: bông cải xanh, súp lơ, cải bó xôi, cà rốt, khoai lang, dưa chuột, bí đỏ,…
  • Ngũ cốc nguyên hạt: Ngũ cốc nguyên hạt là nguồn cung cấp chất xơ tốt cho hệ tiêu hóa. Nên chọn các loại ngũ cốc nguyên hạt như: gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám,…
  • Trái cây ít kali: Trái cây là nguồn cung cấp vitamin và chất xơ tốt cho cơ thể. Nên chọn các loại trái cây ít kali như: táo, lê, dâu tây, việt quất, dưa hấu,…
  • Thịt nạc: Thịt nạc là nguồn cung cấp protein chất lượng cao cho cơ thể. Nên chọn các loại thịt nạc như: thịt gà, thịt bò nạc, thịt heo nạc,…
  • Cá: Cá là nguồn cung cấp protein và axit béo omega-3 tốt cho cơ thể. Nên chọn các loại cá ít béo như: cá basa, cá lóc, cá rô phi,…
  • Trứng: Trứng là nguồn cung cấp protein chất lượng cao và nhiều vitamin, khoáng chất.

Thực phẩm cần hạn chế:

  • Thịt đỏ: Thịt đỏ chứa nhiều photpho và kali nên cần hạn chế.
  • Nội tạng động vật: Nội tạng động vật chứa nhiều purin nên cần hạn chế.
  • Thực phẩm chế biến sẵn: Thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều natri, photpho và kali nên cần hạn chế.
  • Đồ hộp: Đồ hộp thường chứa nhiều natri nên cần hạn chế.
  • Thức ăn nhanh: Thức ăn nhanh thường chứa nhiều natri, chất béo bão hòa và calo nên cần hạn chế.

Lưu ý khi áp dụng chế độ dinh dưỡng cho người suy thận

Để đảm bảo hiệu quả tối ưu, việc áp dụng chế độ dinh dưỡng cho người suy thận cần lưu ý một số điểm sau:

Tham khảo ý kiến chuyên gia

Chế độ dinh dưỡng cho người suy thận cần được xây dựng bởi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng dựa trên tình trạng sức khỏe, mức độ suy giảm chức năng thận, tuổi tác, giới tính và các yếu tố khác của từng người. Do đó, việc tự ý áp dụng chế độ dinh dưỡng có thể dẫn đến những nguy cơ không mong muốn.

Theo dõi và điều chỉnh

Tình trạng sức khỏe của người suy thận có thể thay đổi theo thời gian, do đó cần theo dõi định kỳ để điều chỉnh chế độ dinh dưỡng cho phù hợp. Việc theo dõi các chỉ số như: creatinin, ure, kali, photpho, natri,… sẽ giúp bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng đánh giá hiệu quả của chế độ ăn và đưa ra những điều chỉnh cần thiết.

Lối sống khoa học

Kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý với lối sống khoa học sẽ giúp người suy thận kiểm soát tốt tình trạng bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống. Một số thói quen tốt cần duy trì bao gồm:

  • Tập thể dục thường xuyên: Giúp tăng cường sức khỏe, cải thiện chức năng tim mạch và kiểm soát huyết áp.
  • Kiểm soát cân nặng: Tránh thừa cân béo phì, giảm gánh nặng cho thận.
  • Hạn chế căng thẳng: Căng thẳng có thể ảnh hưởng đến chức năng thận và huyết áp.

Việc tuân thủ một chế độ dinh dưỡng hợp lý và khoa học là vô cùng quan trọng đối với người bệnh suy thận. Bằng cách lựa chọn thực phẩm phù hợp và kiểm soát lượng dinh dưỡng nạp vào cơ thể, người bệnh có thể kiểm soát tốt tình trạng bệnh, nâng cao chất lượng cuộc sống và hạn chế nguy cơ biến chứng.

 

 

⏩⏩ Mời quý vị và các bạn quan tâm và tham gia các nền tảng để cập nhật và trao đổi thêm những thông tin – tình trạng sức khỏe cùng cộng đồng và bác sĩ chuyên khoa tại.

Bỏ phiếu