Tật đi kiễng chân ở trẻ (Toe walking in children)

đi kiễng chân

Đi kiễng chân hay đi bằng ngón chân là tình trạng khá phổ biến ở trẻ mới bắt đầu tập đi. Tuy nhiên, sau khi đã biết đi một cách thành thạo thì những đứa trẻ tiếp tục đi kiễng chân như là một thói quen. Vì vậy, trong quá trình quan sát, nếu như con của bạn vẫn tăng trưởng và phát triển bình thường thì việc đi kiễng chân không phải là nguyên nhân đáng lo ngại. Tuy nhiên, trong các trường hợp khác, đi kiễng chân đôi khi có thể do một số bệnh lý, bao gồm bại não, loạn dưỡng cơ và rối loạn phổ tự kỷ.

Trẻ đi kiễng chân có những đặc điểm nào?

Tật đi kiễng chân ở trẻ thường có những đặc điểm sau:

  • Chân kiễng: Trẻ có xu hướng đặt chân một cách không bình thường hoặc kiễng chân khi đi lại. Điều này có thể bao gồm chân xoay hướng ra ngoài (kiễng chân hướng bên ngoài) hoặc chân xoay hướng vào trong (kiễng chân hướng bên trong).
  • Khó khăn trong việc đi lại: Trẻ có thể gặp khó khăn trong việc đi lại, chạy, nhảy, hoặc tham gia các hoạt động thể thao do thiếu sự ổn định và sự hỗ trợ từ chân.
  • Mất cân bằng: Trẻ có thể có sự mất cân bằng và dễ bị ngã do khả năng kiểm soát và ổn định chân không đầy đủ.
  • Đau và mệt mỏi: Tật đi kiễng chân ở trẻ có thể gây ra đau và mệt mỏi trong chân và cơ bắp khi đi lại.

Nguyên nhân khiến trẻ đi kiễng chân

Thông thường, kiễng chân là một thói quen hình thành khi trẻ tập đi. Trong một số trường hợp, triệu chứng này là dấu hiệu của một số vấn đề chẳng hạn như:

  • Gân Achilles ngắn: Gân này liên kết các cơ cẳng chân với mặt sau của xương gót chân. Nếu gân quá ngắn, có thể khiến gót chân không thể chạm đất dẫn đến tình trạng đi nhón chân này.
  • Bại não: Kiễng chân có thể do rối loạn vận động, rối loạn trương lực cơ hoặc rối loạn tư thế do chấn thương. Biểu hiện này cũng có thể do sự phát triển bất thường ở các phần não chưa trưởng thành kiểm soát chức năng của cơ.
  • Loạn dưỡng cơ bắp: Loạn dưỡng cơ đôi khi xảy ra trong bệnh di truyền, trong đó các sợi cơ dễ bị tổn thương và yếu đi một cách bất thường theo thời gian. Chẩn đoán này có thể có nhiều khả năng hơn nếu ban đầu trẻ đi bộ bình thường trước khi bắt đầu đi kiễng chân.
  • Rối loạn phổ tự kỷ: Tình trạng này có liên quan đến chứng rối loạn phổ tự kỷ. Điều này ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp và tương tác của trẻ với người khác.

Tật đi nhón chân

 

Các biến chứng

Tật đi kiễng chân ở trẻ có thể gây ra một số biến chứng và tác động đến sự phát triển và chất lượng cuộc sống của trẻ. Dưới đây là một số biến chứng phổ biến của tật đi kiễng chân ở trẻ:

  • Hạn chế hoạt động: Tật đi kiễng chân có thể gây hạn chế hoạt động và khả năng tham gia các hoạt động vận động, như đi lại, chạy, nhảy hoặc tham gia các hoạt động thể thao. Trẻ có thể gặp khó khăn trong việc tham gia các hoạt động hàng ngày và thể hiện sự không tự tin trong hoạt động vận động.
  • Mất cân bằng và ngã: Do sự không ổn định và mất cân bằng của chân, trẻ có nguy cơ cao hơn bị ngã hoặc gặp tai nạn khi tham gia các hoạt động vận động.
  • Vấn đề tâm lý và xã hội: Tật đi kiễng chân có thể ảnh hưởng đến tâm lý và xã hội của trẻ. Trẻ có thể cảm thấy không tự tin, tự ti hoặc bị cảm giác bất bình đẳng so với những người bạn cùng tuổi. Điều này có thể dẫn đến sự cô lập xã hội và ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ.
  • Các vấn đề về cột sống và khớp: Tật đi kiễng chân có thể gây ra các vấn đề về cột sống và khớp do phân phối lực không đồng đều trên cơ thể. Ví dụ, trẻ có thể phát triển vấn đề về vẹo cột sống (scoliosis) hoặc các vấn đề khớp như loạn sản khớp háng (hip dysplasia).
  • Vấn đề phát triển cơ bắp: Do việc sử dụng chân không cân bằng, trẻ có thể gặp khó khăn trong việc phát triển cơ bắp. Điều này có thể ảnh hưởng đến sự cân đối và phát triển chung của cơ thể.
  • Rối loạn xương khớp: Tật đi kiễng chân ở trẻ có thể gây ra các vấn đề xương khớp, như bệnh thoái hóa khớp hoặc viêm khớp.

Để tránh hoặc giảm biến chứng của tật đi kiễng chân, quan trọng để sớm nhận biết và điều trị tình trạng này. Nếu bạn có trẻ bị đi kiễng chân, hãy tham khảo ý kiến từ bác sĩ trẻ em hoặc các chuyên gia về cơ xương khớp để đánh giá và lập kế hoạch điều trị phù hợp.

Chẩn đoán nguyên nhân trẻ đi kiễng chân

Để chẩn đoán nguyên nhân khi trẻ đi kiễng chân, thường cần thực hiện một số bước sau:

  • Thăm khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ tiến hành một cuộc khám lâm sàng để đánh giá tình trạng chân và các dấu hiệu đi kiễng chân. Họ sẽ quan sát cách trẻ di chuyển, tư thế khi đứng và đi lại, và kiểm tra cấu trúc chân và xương chân.
  • Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh: Để xác định nguyên nhân chính xác của tật đi kiễng chân, bác sĩ có thể yêu cầu các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như tia X, CT (Computed Tomography), hoặc MRI (Magnetic Resonance Imaging). Điều này giúp xem xét các cấu trúc xương và mô mềm trong chân và phát hiện các vấn đề bất thường, chẳng hạn như bất thường cấu trúc xương, các vấn đề về cơ, gân hoặc dây thần kinh.
  • Đánh giá cơ và gân: Bác sĩ có thể tiến hành đo điện cơ để kiểm tra cơ và gân trong chân để đánh giá cường độ và cân đối của chúng. Điều này có thể bao gồm kiểm tra sức mạnh, độ linh hoạt, và phản xạ cơ.
  • Hỏi tiền sử gia đình: Bác sĩ sẽ thăm dò về tiền sử y tế của trẻ và gia đình để tìm hiểu về các vấn đề di truyền, chấn thương hoặc bất thường khác có thể làm tăng nguy cơ tật đi kiễng chân.

Dựa trên kết quả của các bước trên, bác sĩ sẽ đưa ra chẩn đoán nguyên nhân gây tật đi kiễng chân và lập kế hoạch điều trị phù hợp. Đôi khi, việc tham khảo các chuyên gia khác như bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp, chuyên gia về thần kinh để có thể đưa ra chẩn đoán chính xác và kế hoạch điều trị tốt nhất cho trẻ.

Các phương pháp điều trị tật đi kiễng chân ở trẻ

Nếu trẻ đi kiễng chân theo thói quen và vẫn phát triển bình thường sẽ không cần phải điều trị. Tuy nhiên, nếu một vấn đề thể chất gây ra tật đi kiễng chân thì có thể cần một số phương pháp điều trị bao gồm:

  • Vật lý trị liệu: Vật lý trị liệu là một phương pháp quan trọng trong việc điều trị tật đi kiễng chân ở trẻ. Đây bao gồm các bài tập và kỹ thuật thể dục nhằm cải thiện sự cân bằng, sức mạnh và linh hoạt của cơ và gân trong chân. Vật lý trị liệu cũng có thể bao gồm các biện pháp như massage, điện xung, và liệu pháp nhiệt.
  • Tập luyện chức năng: Tập luyện chức năng nhằm cung cấp các bài tập và hoạt động tập trung vào cải thiện khả năng di chuyển, ổn định và sử dụng chân. Điều này có thể bao gồm việc điều chỉnh tư thế, thực hiện các bài tập tập trung vào sự cân bằng và phát triển cơ bắp, và tập trung vào các hoạt động vận động như đi bộ, chạy, nhảy.
  • Sử dụng phụ kiện hỗ trợ: Đôi khi, sử dụng các phụ kiện hỗ trợ như giày đặc biệt, đế chống trượt hoặc hỗ trợ cột sống như nẹp lưng có thể giúp cải thiện sự ổn định và đi lại của trẻ. Trong một số trường hợp, thiết kế đặc biệt như đai chống kiễng, nẹp hoặc hỗ trợ cơ xương khớp có thể được sử dụng để cải thiện sự ổn định và kiểm soát chân.
  • Phẫu thuật: Trong một số trường hợp nghiêm trọng và không phản ứng với các phương pháp điều trị khác, phẫu thuật có thể được xem xét để sửa chữa cấu trúc xương, cơ hoặc gân trong chân.
  • Trường hợp tật kiễng chân liên quan đến bại não, tự kỷ hoặc các vấn đề khác, việc điều trị tập trung vào tình trạng cơ bản.

Quan trọng nhất, việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của tật đi kiễng chân ở trẻ. Hãy tham khảo ý kiến từ bác sĩ trẻ em hoặc các chuyên gia về cơ xương khớp để được đánh giá và lập kế hoạch điều trị phù hợp cho trường hợp cụ thể của trẻ.

Khi nào cần đưa trẻ đến khám bác sĩ

Trẻ đi kiễng chân cần đi khám bác sĩ trong các trường hợp sau:

  • Kiễng chân cứng: Nếu chân của trẻ kiễng một cách cứng đứng hoặc khi đi lại, không thể đặt chân vào vị trí bình thường, điều này có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng và cần được kiểm tra bởi bác sĩ.
  • Mức độ nghiêm trọng: Nếu kiễng chân của trẻ ảnh hưởng đến khả năng đi lại hoặc gây ra sự mất cân bằng lớn, trẻ cần đi khám bác sĩ để được đánh giá và chẩn đoán chính xác.
  • Khó khăn trong hoạt động hàng ngày: Nếu trẻ gặp khó khăn trong việc đi lại, chạy, nhảy, hoặc tham gia các hoạt động vận động hàng ngày do kiễng chân
  • Biến dạng chân: Nếu chân của trẻ có dấu hiệu biến dạng như lệch hướng, sưng, đỏ hoặc có màu sắc khác thường, điểm tựa không đều, hoặc mất khả năng sử dụng chân.
  • Đau và khó chịu: Nếu trẻ có triệu chứng đau và khó chịu trong chân.
  • Có tiền sử gia đình về kiễng chân: Nếu trong gia đình có lịch sử về kiễng chân, trẻ nên được kiểm tra định kỳ để phát hiện và điều trị sớm.
  • Phụ huynh cảm thấy lo lắng và quan ngại: Nếu bạn lo lắng về tình trạng kiễng chân của trẻ, nên tham khảo ý kiến từ bác sĩ để được tư vấn và đánh giá.

 

Tham khảo: Toe walking in children

 

⏩⏩ Mời quý cô bác, anh chị tham gia nhóm tại: fb.com/536288528581514 để trao đổi thêm những thông tin – tình trạng sức khỏe cùng cộng đồng và bác sĩ chuyên khoa.

Trong trường hợp bạn có những câu hỏi, thắc mắc về tình trạng bệnh của mình có thể tham vấn ý kiến bác sĩ bằng cách nhấn vào banner bên dưới đây.

BS HOANG VAN TRIEU

5/5 - (1 bình chọn)