Thoái hóa đốt sống: Triệu chứng, các phương pháp điều trị và hỗ trợ tại nhà

Thoái hóa đốt sống: Tất cả những gì bạn cần biết

Thoái hóa đốt sống (spondylosis) là một tình trạng bình thường của quá trình lão hóa khiến các cột sống trong cột sống bị tổn thương và mất đi tính linh hoạt. Đây là một trong những vấn đề về cột sống phổ biến nhất ở người lớn tuổi và thường xuất hiện khi tuổi tác tăng cao. Thoái hóa đốt sống thường ảnh hưởng đến các đĩa đệm (discs) giữa các đốt sống, khiến chúng mất đi độ dày và tính đàn hồi. Đĩa đệm là những cấu trúc mềm dẻo nằm giữa các đốt sống, giúp giảm áp lực và cho phép cột sống linh hoạt và uốn cong.

Khi tuổi tác tăng cao, đĩa đệm sẽ mất nước và mất đi một phần độ dày ban đầu. Điều này gây ra hiện tượng cột sống co lại và giảm đi khoảng cách giữa các đốt sống. Cột sống có thể bị xương cứng hóa và xuất hiện các gai xương (spurs) gây cản trở khiến người bị đau và hạn chế vận động.

Nguyên nhân gây thoái hóa cột sống

Nguyên nhân gây thoái hóa đốt sống chủ yếu liên quan đến quá trình lão hóa và tổn thương dần dần của cột sống theo thời gian. Dưới đây là một số nguyên nhân chính gây thoái hóa đốt sống:

  • Tuổi tác: Quá trình lão hóa là nguyên nhân chính gây thoái hóa đốt sống. Khi tuổi tác tăng cao, các cấu trúc trong cột sống bị mất đi độ đàn hồi và khả năng tái tạo giảm đi, gây ra mất tính linh hoạt và dẻo dai của cột sống.
  • Mất nước trong đĩa đệm: Đĩa đệm giữa các đốt sống giúp giảm áp lực và cho phép cột sống linh hoạt. Khi tuổi tác tăng cao, đĩa đệm mất nước và mất đi sự đàn hồi, làm giảm độ dày của chúng và gây ra việc co đĩa đệm.
  • Tác động từ chấn thương: Các chấn thương hoặc tổn thương trước đó, chẳng hạn như gãy xương, đau lưng, hay tai nạn, có thể gây tổn thương dẫn đến thoái hóa đốt sống.
  • Áp lực và tư thế không phù hợp: Các yếu tố có thể tăng nguy cơ thoái hóa đốt sống bao gồm thường xuyên nâng vật nặng, vận động ít hoặc không đúng cách, và thậm chí cả những vị trí không thoải mái khi ngồi trong thời gian dài.
  • Di truyền: Một số trường hợp thoái hóa đốt sống có thể có liên quan đến yếu tố di truyền, khi có sự truyền dạng của một số biến thể gen liên quan đến cấu trúc cột sống.
  • Tổn thương do viêm khớp hoặc bệnh lý khác: Các bệnh viêm khớp như viêm khớp dạng thấp có thể là nguyên nhân gây thoái hóa đốt sống.

Quá trình thoái hóa đốt sống là tự nhiên theo thời gian và không thể tránh khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, duy trì lối sống lành mạnh và chăm sóc cột sống đúng cách có thể giúp giảm nguy cơ và giảm tác động của thoái hóa đốt sống.

Thoái hóa đốt sống

Thoái hóa đốt sống là một quá trình lão hóa tự nhiên của cột sống và thường xuất hiện khi tuổi tác tăng cao. Tuy nhiên, có một số nhóm người có nguy cơ cao hơn mắc thoái hóa đốt sống hơn so với người khác. Những nhóm người dễ bị thoái hóa đốt sống bao gồm:

  • Người lớn tuổi: Thoái hóa đốt sống thường xuất hiện khi tuổi tác tăng cao. Theo thời gian, các cấu trúc trong cột sống mất đi độ đàn hồi và khả năng tái tạo giảm đi, dẫn đến sự mất tính linh hoạt và dẻo dai của cột sống.
  • Người có gia đình có tiền sử thoái hóa đốt sống: Yếu tố di truyền có thể chơi một vai trò trong thoái hóa đốt sống. Nếu có người trong gia đình bị thoái hóa đốt sống, bạn có nguy cơ cao hơn bị ảnh hưởng.
  • Người có lối sống không lành mạnh: Tác động từ chấn thương hoặc tổn thương do hoạt động vận động ít, nâng vật nặng quá mức, hay những vị trí không thoải mái khi ngồi trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ thoái hóa đốt sống.
  • Người có các vấn đề khác về cột sống: Các bệnh viêm khớp, bệnh thoái hóa dây thần kinh, hoặc các bệnh lý khác liên quan đến cột sống có thể làm tăng nguy cơ thoái hóa đốt sống.
  • Người có mất cân đối cơ bắp: Cơ bắp mạnh và linh hoạt là quan trọng để hỗ trợ và bảo vệ cột sống. Nếu bạn có cơ bắp yếu hoặc mất cân đối, cột sống có thể phải chịu áp lực cao hơn và dễ bị tổn thương.
  • Người có lối sống không chăm sóc đúng cách: Điều này bao gồm việc không duy trì lối sống lành mạnh, không tập luyện định kỳ, hay không chăm sóc cột sống đúng cách khi thực hiện các hoạt động hàng ngày.

Triệu chứng của thoái hóa đốt sống

Hầu hết những người bị thoái hóa đốt sống do tuổi tác không gặp bất kỳ triệu chứng nào. Một số người có các triệu chứng trong một thời gian, nhưng sau đó chúng biến mất. Đôi khi, một chuyển động đột ngột gây ra các triệu chứng. Các triệu chứng phổ biến là cứng và đau nhẹ, trở nên tồi tệ hơn sau một số cử động nhất định hoặc trong thời gian dài không cử động, chẳng hạn như khi ngồi trong một thời gian dài. Các triệu chứng nghiêm trọng hơn bao gồm:

  • Đau lưng: Đau lưng là triệu chứng chính của thoái hóa đốt sống. Đau thường xuất hiện ở vùng lưng dưới hoặc cổ, và có thể là cơn đau cứng cơ hoặc cơn đau nhạy cảm.
  • Cứng khớp: Cột sống bị thoái hóa có thể dẫn đến giảm tính linh hoạt và sự cứng khớp của cột sống. Điều này có thể gây ra khó khăn khi thực hiện các hoạt động vận động.
  • Giảm chiều cao: Do mất độ dày của đĩa đệm giữa các đốt sống, có thể làm giảm chiều cao của người bị thoái hóa đốt sống.
  • Đau lan đến cổ, vai, hoặc chân: Thoái hóa đốt sống có thể gây ra hiện tượng gai xương (spurs) hoặc tổn thương dây thần kinh, dẫn đến đau và lan xuống cổ, vai, hoặc chân.
  • Mệt mỏi: Việc giữ cho cột sống ổn định trong tình trạng thoái hóa có thể tạo ra mệt mỏi trong cơ và gây ra cảm giác mệt mỏi.
  • Thay đổi cảm giác hoặc điều khiển cơ: Trong một số trường hợp nghiêm trọng, thoái hóa đốt sống có thể gây ra thay đổi cảm giác, cảm giác mất tay chân, hoặc ảnh hưởng đến điều khiển cơ.

Các biến chứng của thoái hóa đốt sống

Các biến chứng của thoái hóa đốt sống có thể làm gia tăng mức độ tổn thương trong cột sống và gây ra những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Dưới đây là một số biến chứng phổ biến của thoái hóa đốt sống:

  • Cứng khớp: Việc thoái hóa của các đĩa đệm và cột sống có thể gây ra sự cứng khớp và giảm tính linh hoạt của cột sống, dẫn đến khó khăn trong việc thực hiện các hoạt động hàng ngày và tăng nguy cơ chấn thương khác.
  • Thoát vị đĩa đệm: Thoái hóa đốt sống có thể làm mất độ dày của đĩa đệm giữa các đốt sống, dẫn đến nguy cơ thoát vị đĩa đệm. Thoát vị đĩa đệm có thể gây ra đau lưng cấp tính và đau lan xuống chân.
  • Viêm cột sống: Thoái hóa đốt sống có thể gây ra các sự thay đổi trong các khớp cột sống, làm tăng nguy cơ viêm cột sống
  • Viêm dây thần kinh: Các gai xương (spurs) hình thành do thoái hóa đốt sống có thể áp lực lên các dây thần kinh, gây ra viêm dây thần kinh và triệu chứng đau lan xuống cổ, vai, hoặc chân.
  • Thiếu máu não: Trong một số trường hợp, gai xương do thoái hóa đốt sống có thể áp lực lên các mạch máu chuyển dịch máu đến não, gây ra thiếu máu não và các triệu chứng liên quan.
  • Gù cột sống: Thoái hóa đốt sống có thể dẫn đến gù cột sống làm thay đổi hình dạng tổng thể của cột sống.
  • Suy giảm chất lượng sống: Các triệu chứng của thoái hóa đốt sống có thể gây ra khó khăn trong cuộc sống hàng ngày, hạn chế hoạt động, và giảm chất lượng sống.

Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng hoặc nghi ngờ về thoái hóa đốt sống, hãy tìm kiếm ý kiến từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được đánh giá và điều trị đúng cách.

Điều trị thoái hóa đốt sống

Điều trị thoái hóa đốt sống tùy thuộc vào mức độ tổn thương và triệu chứng của từng bệnh nhân. Mục tiêu của điều trị là giảm triệu chứng đau và cải thiện chất lượng cuộc sống. Dưới đây là một số phương pháp điều trị thông thường cho thoái hóa đốt sống:

  • Thuốc giảm đau và chống viêm: Thuốc giảm đau như Paracetamol hoặc Acetaminophen có thể giúp giảm đau nhẹ và trung bình. Trong trường hợp đau nặng hơn hoặc triệu chứng viêm, bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) hoặc các loại thuốc chống viêm khác như diclofenac, ibuprofen, naproxen để giảm viêm và giảm đau.
  • Corticosteroid: Nếu triệu chứng viêm nặng và không đáp ứng với NSAIDs, bác sĩ có thể tiêm trực tiếp corticosteroid vào vùng bị tổn thương để giảm viêm và giảm đau.
  • Thủ thuật: Trong một số trường hợp nghiêm trọng và không đáp ứng với các biện pháp không phẫu thuật, phẫu thuật có thể được xem xét. Các phẫu thuật như thay thế đĩa đệm, ghép xương, hoặc giảm áp lực lên cột sống có thể được thực hiện.
  • Dùng đệm hỗ trợ: Dùng đệm hỗ trợ khi ngủ hoặc khi ngồi có thể giúp giảm áp lực lên cột sống và giảm đau.
  • Dùng nhiệt và lạnh: Áp dụng nhiệt hoặc lạnh có thể giúp giảm đau và sưng tại vùng thoái hóa. Nhiệt có thể giúp làm giãn mạch máu và giảm cơn đau, trong khi lạnh giúp giảm viêm và giảm cảm giác đau.
  • Tiêm dịch truyền tĩnh mạch (IV): Trong một số trường hợp, khi triệu chứng nặng nề và không đáp ứng với các phương pháp trên, bác sĩ có thể tiêm dịch truyền tĩnh mạch như corticosteroid hoặc thuốc chống viêm trực tiếp vào cơ thể để giảm viêm và giảm đau.
  • Liệu pháp nắn chỉnh xương và vật lý trị liệu: Các biện pháp chăm sóc bằng liệu pháp nắn chỉnh xương và vật lý trị liệu có thể giúp giảm đau, tăng cường linh hoạt và cân bằng cột sống.

Lưu ý rằng mỗi trường hợp thoái hóa đốt sống là riêng biệt, do đó, điều trị sẽ được tùy chỉnh cho từng bệnh nhân. Nếu bạn có triệu chứng thoái hóa đốt sống, hãy tìm kiếm ý kiến từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn và điều trị đúng cách.

Phương pháp điều trị thay thế

Một số người sử dụng những cách sau để kiểm soát các triệu chứng:

  • Châm cứu
  • Điều trị thần kinh cột sống
  • Mát xa
  • Điều trị siêu âm
  • Kích thích điện

Các biện pháp hỗ trợ điều trị thoái hóa đốt sống tại nhà

Có một số biện pháp hỗ trợ điều trị thoái hóa đốt sống tại nhà có thể giúp giảm triệu chứng và cải thiện sức khỏe. Tuy nhiên, trước khi thực hiện bất kỳ biện pháp nào, hãy thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để đảm bảo rằng nó phù hợp với tình trạng sức khỏe của bạn. Dưới đây là một số biện pháp hỗ trợ tại nhà cho thoái hóa đốt sống:

  • Tập luyện định kỳ: Tập luyện và vận động nhẹ nhàng đều có thể giúp tăng cường cơ bắp và linh hoạt cột sống. Tuy nhiên, tránh các bài tập hoặc động tác quá mạnh có thể gây thêm tổn thương. Hãy tham gia vào các hoạt động như đi bộ, bơi lội, hay yoga để tăng cường sức khỏe của cột sống.
  • Dùng đệm hỗ trợ: Chọn đệm hỗ trợ phù hợp khi ngủ có thể giúp giảm áp lực lên cột sống và giảm đau lưng.
  • Chỉnh tư thế khi ngủ: Hãy chọn tư thế ngủ thoải mái, ví dụ như nằm thẳng và giữ cột sống thẳng. Nếu bạn nằm nghiêng, hãy sử dụng gối hỗ trợ dưới cổ và đầu.
  • Tránh ngồi hoặc đứng lâu: Nếu công việc của bạn yêu cầu phải ngồi hoặc đứng lâu, hãy thay đổi tư thế và nghỉ ngơi thường xuyên để giảm áp lực lên cột sống.
  • Dinh dưỡng lành mạnh: Dinh dưỡng lành mạnh có thể giúp duy trì sức khỏe của cột sống và hỗ trợ quá trình điều trị. Hãy tăng cường tiêu thụ thực phẩm giàu canxi và vitamin D để hỗ trợ xương và sụn.
  • Hạn chế nâng vật nặng: Tránh nâng vật nặng quá mức có thể giảm nguy cơ gây tổn thương cho cột sống.

Nhớ rằng biện pháp hỗ trợ tại nhà chỉ là một phần trong điều trị thoái hóa đốt sống. Nếu bạn có triệu chứng thoái hóa đốt sống, hãy tham khảo ý kiến từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn và điều trị đúng cách.

 

⏩⏩ Mời quý cô bác, anh chị tham gia nhóm tại: fb.com/536288528581514 để trao đổi thêm những thông tin – tình trạng sức khỏe cùng cộng đồng và bác sĩ chuyên khoa.

Trong trường hợp bạn có những câu hỏi, thắc mắc riêng về tình trạng bệnh của mình có thể tham vấn ý kiến bác sĩ bằng cách nhấn vào banner bên dưới đây.

BS HOANG VAN TRIEU

5/5 - (1 bình chọn)