Viêm xương sụn bóc tách: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

Viêm xương sụn bóc tách

Viêm xương sụn bóc tách (Osteochondritis dissecans) là một tình trạng khớp trong đó xương bên dưới sụn của khớp bị chết do thiếu lưu lượng máu. Xương và sụn này sau đó bị vỡ ra, gây đau và cản trở chuyển động của khớp. Viêm xương sụn bóc tách xảy ra thường xuyên nhất ở trẻ em và thanh thiếu niên gây ra các triệu chứng sau chấn thương khớp hoặc sau vài tháng hoạt động, đặc biệt là hoạt động có tác động mạnh như nhảy và chạy, ảnh hưởng đến khớp. Tình trạng này xảy ra phổ biến nhất ở đầu gối, nhưng cũng xảy ra ở khuỷu tay, mắt cá chân và các khớp khác.

Nguyên nhân gây ra viêm xương sụn bóc tách

Nguyên nhân gây viêm xương sụn bóc tách (Osteochondritis dissecans – OCD) vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn, nhưng có một số yếu tố được đề xuất có thể góp phần vào sự phát triển của bệnh:

  • Chấn thương hoặc vận động quá mức: Một trong những nguyên nhân chính được cho là gây ra OCD là chấn thương hoặc vận động quá mức lên khớp. Những hoạt động thể thao, đặc biệt là các hoạt động có tính chất va đập hoặc chuyển động lặp đi lặp lại trên khớp, có thể gây hư hỏng hoặc làm suy yếu cấu trúc xương và sụn trong khớp.
  • Yếu tố di truyền: Có một yếu tố di truyền trong việc mắc OCD, vì vậy nếu có người thân trong gia đình mắc bệnh, nguy cơ mắc OCD có thể tăng lên.
  • Vận động sai tư thế: Một số người có thể có vận động sai tư thế hoặc các vấn đề trong cấu trúc khớp gối hoặc các yếu tố cơ học khác có thể tạo áp lực lớn hơn lên một khu vực nhất định của khớp, góp phần vào việc hình thành OCD.
  • Yếu tố môi trường: Môi trường có thể đóng vai trò trong việc gây ra OCD, bao gồm các tác nhân gây độc hại từ thuốc lá, môi trường ô nhiễm và chất độc hại khác.

Mặc dù đã có những nghiên cứu và quan sát về nguyên nhân gây ra OCD, nhưng vẫn còn nhiều điều chưa được hiểu rõ và cần nhiều nghiên cứu tiếp theo để tìm hiểu thêm về nguyên nhân và cơ chế phát triển của bệnh này.

 

Viêm xương sụn bóc tách

Triệu chứng của viêm xương sụn bóc tách

Triệu chứng của viêm xương sụn bóc tách thường xuất hiện ở những người trẻ tuổi, thường là thanh thiếu niên và người trẻ, đặc biệt là những người tham gia các hoạt động thể thao có tính chất chịu trọng lượng lớn. Các triệu chứng bao gồm:

  • Đau: Đau thường là triệu chứng chính và sớm nhất của OCD. Đau có thể xuất hiện dưới dạng đau nhói, đau nhẹ hoặc đau nặng tùy thuộc vào mức độ tổn thương trong khớp. Đau thường tập trung ở vùng khớp bị ảnh hưởng và có thể lan ra các vùng xung quanh.
  • Sưng: Khi bị viêm, vùng khớp bị ảnh hưởng thường sưng và phình lên do tích tụ dịch trong khớp.
  • Hạn chế chuyển động: OCD có thể làm giảm khả năng chuyển động tự nhiên của khớp. Bạn có thể cảm thấy khó khăn trong việc duỗi hoặc gập đầu gối hoàn toàn.
  • Tiếng lạo xạo trong khớp: Một số người có thể nghe thấy tiếng lạo xạo khi di chuyển khớp bị ảnh hưởng.
  • Cảm giác cứng khớp: Khớp bị ảnh hưởng có thể cảm thấy cứng và khó di chuyển, đặc biệt sau khi ngồi lâu hoặc sau khi tham gia vào các hoạt động cường độ cao.
  • Triệu chứng thể thao ban đầu: Trong một số trường hợp, triệu chứng có thể tăng cường sau khi tham gia vào các hoạt động thể thao hoặc các hoạt động có tải trọng lớn lên khớp.

Để chẩn đoán OCD, bác sĩ thường sử dụng các phương pháp hình ảnh như X-quang, MRI hoặc CT scan để xác định tình trạng khớp và đánh giá mức độ tổn thương. Nếu bạn có các triệu chứng này, hãy tìm kiếm ý kiến từ chuyên gia y tế để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Các biến chứng của viêm xương sụn bóc tách

Viêm xương sụn bóc tách là một bệnh có thể gây ra một số biến chứng nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Một số biến chứng phổ biến bao gồm:

  • Tổn thương sụn: Trong trường hợp OCD không được điều trị kịp thời hoặc không phản ứng tốt với điều trị, việc tách ra của miếng xương và sụn trong khớp gối có thể dẫn đến tổn thương nghiêm trọng của lớp sụn bên trong khớp. Điều này có thể gây ra sự mòn, nứt, hay giảm độ dày của sụn, gây ra đau và giảm chức năng của khớp.
  • Bóc tách hoàn toàn: Nếu không có điều trị, miếng xương và sụn bị bóc tách hoàn toàn ra khỏi bề mặt xương, gây ra việc tách khỏi khớp. Trạng thái này có thể gây đau và hạn chế hoạt động của khớp nghiêm trọng hơn.
  • Hình thành khối u xương: Trong một số trường hợp, mảnh xương và sụn bị tách ra có thể không được giải phóng khỏi khớp mà thay vào đó bị gắn vào khớp và hình thành một khối u xương trong khớp. Điều này gây đau và ảnh hưởng đến chuyển động tự nhiên của khớp.
  • Hình thành khối u sụn: Trong một số trường hợp, mảnh sụn bị tách ra có thể không được giải phóng khỏi khớp và hình thành một khối u sụn. Điều này cũng có thể gây ra đau và hạn chế chuyển động của khớp.
  • Tổn thương xương: Nếu miếng xương bị tách ra lành mạnh và không được điều trị, nó có thể gây ra tổn thương và thay đổi cấu trúc của xương trong khớp.
  • Viêm và nhiễm trùng: Nếu khớp bị tổn thương và không được điều trị kịp thời, có thể xảy ra viêm hoặc nhiễm trùng trong khớp gây ra đau, sưng và các triệu chứng khác.

Chẩn đoán viêm xương sụn bóc tách như thế nào?

Chẩn đoán viêm xương sụn bóc tách thường bắt đầu bằng việc thăm khám bác sĩ hoặc chuyên gia chuyên khoa về cơ xương khớp (như bác sĩ chấn thương chỉnh hình, bác sĩ chuyên khoa về cơ xương khớp, hoặc bác sĩ chuyên khoa về thể thao). Quá trình chẩn đoán OCD thường bao gồm các bước sau:

  • Hỏi tiểu sử và triệu chứng: Bác sĩ sẽ hỏi về tiểu sử bệnh lý và triệu chứng mà bạn đang gặp phải. Họ sẽ hỏi về mức độ đau, sưng, hạn chế chuyển động, tiền sử chấn thương và bất kỳ yếu tố nào khác có thể ảnh hưởng đến khớp của bạn.
  • Kiểm tra lâm sàng: Bác sĩ sẽ thực hiện kiểm tra lâm sàng trên khớp bị tổn thương để xác định mức độ đau, sưng và hạn chế chuyển động. Họ có thể thực hiện các bài tập chức năng để đánh giá sự ổn định và chuyển động của khớp.
  • Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh: Để xem xét mức độ tổn thương trong khớp, bác sĩ có thể yêu cầu bạn thực hiện một số xét nghiệm hình ảnh như X-quang, MRI (magnetic resonance imaging), hoặc CT scan (computed tomography). Các phương pháp hình ảnh này cho phép bác sĩ xem xét cấu trúc xương và sụn trong khớp và đánh giá mức độ và vị trí tổn thương.

Dựa vào kết quả kiểm tra và các phương pháp chẩn đoán, bác sĩ sẽ đưa ra chẩn đoán chính xác về viêm xương sụn bóc tách  và đề xuất phương án điều trị phù hợp dựa trên tình trạng và mức độ tổn thương trong khớp.

Điều trị viêm xương sụn bóc tách

Điều trị viêm xương sụn bóc tách phụ thuộc vào mức độ và vị trí tổn thương trong khớp, độ tuổi của người bệnh và tình trạng sức khỏe tổng quát. Mục tiêu của điều trị là giảm đau, giảm viêm, cải thiện chức năng và ngăn ngừa biến chứng. Có một số phương pháp điều trị bao gồm:

Điều trị không phẫu thuật:

  • Giảm tải trọng: Tránh các hoạt động có tính chất chịu trọng lượng lớn lên khớp bị tổn thương để giảm áp lực lên khu vực đó.
  • Tập luyện và vận động: Thực hiện các bài tập vận động nhẹ nhàng và tập luyện thường xuyên có thể giúp cải thiện sự linh hoạt và mạnh mẽ cho các cơ và mô xung quanh khớp bị ảnh hưởng.
  • Vật lý trị liệu: Các liệu pháp như masage và cố định khớp có thể giúp giảm đau và cải thiện chuyển động của khớp. Vật lý trị liệu cũng rất hữu ích trong việc giải phóng cơ và cải thiện sự linh hoạt của khớp.
  • Dùng thuốc: Bác sĩ có thể kê đơn thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) như Ibuprofen hoặc Naproxen để giảm đau và viêm. Ngoài ra, corticosteroid (cortisone) có thể được tiêm trực tiếp vào khớp để giảm viêm nhanh chóng trong các trường hợp nặng hoặc khó chịu.

Điều trị phẫu thuật:

Nếu các biện pháp điều trị không phẫu thuật không hiệu quả hoặc tổn thương trong khớp OCD nghiêm trọng, bác sĩ có thể đề xuất một trong các phẫu thuật sau:

  • Thủ thuật nội soi khớp (Arthroscopic surgery): Thủ thuật này được thực hiện bằng cách sử dụng ống nội soi để tháo gỡ các mảnh xương và sụn bị tách ra khỏi khớp.
  • Thay thế sụn (Cartilage transplantation): Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật để thay thế sụn bị tổn thương bằng sụn từ vùng khác trong cơ thể hoặc sụn nhân tạo.
  • Ghép xương (Osteochondral grafting): Kỹ thuật này sử dụng mảnh xương và sụn từ một nguồn khác để ghép vào vùng bị tổn thương trong khớp.

Khi nào nên đi khám bác sĩ

Khi bạn gặp các triệu chứng hoặc tình trạng sau đây liên quan đến khớp, bạn nên đi khám bác sĩ để được đánh giá và chẩn đoán chính xác:

  • Đau trong khớp kéo dài: Nếu bạn gặp đau trong khớp kéo dài trong vài ngày hoặc đau liên tục trong một thời gian dài, đặc biệt khi không rõ nguyên nhân hoặc triệu chứng không giảm đi sau khi nghỉ ngơi, bạn nên đi khám bác sĩ.
  • Sưng phù: Nếu bạn gặp sưng phù ở khớp mà không có lý do rõ ràng, điều này có thể là dấu hiệu của một vấn đề liên quan đến khớp và cần được đánh giá.
  • Hạn chế chuyển động: Nếu bạn gặp khó khăn trong việc di chuyển khớp, như không thể duỗi hoặc gập khớp hoàn toàn, hạn chế chuyển động này cần được kiểm tra.
  • Tiếng lạo xạo hoặc cảm giác cứng khớp: Nếu bạn nghe thấy tiếng lạo xạo trong khớp khi di chuyển hoặc có cảm giác cứng và khó di chuyển, đây có thể là dấu hiệu của một vấn đề về khớp.
  • Triệu chứng thể thao ban đầu: Nếu bạn tham gia vào các hoạt động thể thao và cảm thấy đau hoặc không thoải mái trong khớp, đi khám bác sĩ để được kiểm tra và xác định nguyên nhân.
  • Tiền sử bệnh lý khớp: Nếu bạn có tiền sử bệnh lý về khớp hoặc trong gia đình có người mắc bệnh liên quan đến khớp, bạn nên đi khám bác sĩ để kiểm tra tình trạng sức khỏe của khớp.
  • Khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống: Nếu triệu chứng khớp gây ra khó chịu và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống hàng ngày của bạn, hãy tìm kiếm ý kiến từ bác sĩ để được tư vấn và điều trị phù hợp.

 

 

⏩⏩ Mời quý cô bác, anh chị tham gia nhóm tại: fb.com/536288528581514 để trao đổi thêm những thông tin – tình trạng sức khỏe cùng cộng đồng và bác sĩ chuyên khoa.

Trong trường hợp bạn có những câu hỏi, thắc mắc riêng về tình trạng bệnh của mình có thể tham vấn ý kiến bác sĩ bằng cách nhấn vào banner bên dưới đây.

BS HOANG VAN TRIEU

5/5 - (1 bình chọn)