Ý nghĩa của xét nghiệm dấu ấn ung thư

Dấu ấn ung thư

“Dấu ấn ung thư” (tumor marker) là các chất hoặc phân tử mà cơ thể sản xuất hoặc biểu hiện ở mức cao hơn trong trường hợp một số loại ung thư. Chúng có thể được tìm thấy trong máu, nước tiểu, mô hoặc dịch trong cơ thể. Tuy nhiên, các dấu ấn ung thư không phải lúc nào cũng đảm bảo là biểu hiện của ung thư và cũng có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng khác nhau.

Dấu ấn ung thư có tác dụng gì?

Các dấu ấn ung thư thường được sử dụng để:

  • Hỗ trợ chẩn đoán: Trong một số trường hợp, các dấu ấn ung thư có thể giúp bác sĩ xác định xem liệu một khối u là ung thư hay không. Tuy nhiên, chẩn đoán ung thư thường cần sự kết hợp của nhiều thông tin khác nhau.
  • Đánh giá sự phản ứng của điều trị: Các dấu ấn ung thư cũng có thể được theo dõi để đánh giá hiệu quả của liệu pháp điều trị, chẳng hạn như liệu pháp hóa học hoặc phẫu thuật.
  • Dự báo tiến triển của bệnh: Theo dõi sự thay đổi của các dấu ấn ung thư theo thời gian có thể giúp dự đoán tiến triển của bệnh và phản ứng với điều trị.

Có những dấu ấn ung thư nào?

Có rất nhiều dấu ấn ung thư được sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán, theo dõi và dự đoán tiến triển của ung thư. Dấu ấn ung thư thường được tìm thấy trong máu, nước tiểu, mô hoặc dịch trong cơ thể. Dưới đây là một số dấu ấn ung thư phổ biến và ví dụ về loại ung thư mà chúng thường được liên kết:

  • CEA (Carcinoembryonic Antigen): Thường được sử dụng trong ung thư đại trực tràng, phổi, dạ dày và vú.
  • CA 125: Thường được sử dụng trong ung thư buồng trứng và ung thư phổi.
  • CA 19-9: Thường được sử dụng trong ung thư tử cung, buồng trứng, đại trực tràng và tụy.
  • AFP (Alpha-Fetoprotein): Thường được sử dụng trong ung thư gan, đặc biệt là ung thư gan mật (hepatocellular carcinoma) và phôi thai không phát triển bình thường.
  • PSA (Prostate-Specific Antigen): Thường được sử dụng trong ung thư tuyến tiền liệt (prostate) ở nam giới.
  • CA 15-3 và CA 27-29: Thường được sử dụng trong ung thư vú.
  • CA 72-4: Thường được sử dụng trong ung thư dạ dày và ung thư buồng trứng.
  • Thyroglobulin: Thường được sử dụng trong ung thư tuyến giáp.
  • NSE (Neuron-Specific Enolase): Thường được sử dụng trong ung thư tuyến thượng thận (neuroblastoma) và ung thư phổi.
  • HCG (Human Chorionic Gonadotropin): Thường được sử dụng trong ung thư tinh hoàn và ung thư buồng trứng.
  • Beta-2 Microglobulin: Thường được sử dụng trong ung thư bạch cầu, bạch huyết cơ và ung thư tế bào tùy.
  • Ki-67: Thường được sử dụng để đánh giá mức độ phân chia tế bào ung thư và dự đoán tốc độ tăng trưởng.
  • HER2 (Human Epidermal Growth Factor Receptor 2): Thường được sử dụng để đánh giá mức độ phát triển của ung thư vú.
  • BRCA1 và BRCA2: Thường được sử dụng để đánh giá nguy cơ gia đình của ung thư vú và buồng trứng.

Lưu ý rằng việc sử dụng các dấu ấn ung thư thường cần sự kết hợp với thông tin lâm sàng, kết quả xét nghiệm khác và hình ảnh y học để có chẩn đoán chính xác và đưa ra quyết định về điều trị.

Dấu ấn ung thư

Kết quả của xét nghiệm dấu ấn ung thư bất thường có phải là bị mắc ung thư không?

Kết quả bất thường của xét nghiệm dấu ấn ung thư không nhất thiết là dấu hiệu chắc chắn của việc bạn bị mắc ung thư. Dấu ấn ung thư chỉ là một phần trong quá trình chẩn đoán và đánh giá ung thư. Có nhiều lý do khác nhau dẫn đến kết quả bất thường, và một số lý do này có thể không liên quan đến ung thư.

Có thể có các nguyên nhân khác gây ra kết quả bất thường của xét nghiệm dấu ấn ung thư, bao gồm:

  • Nhiễm trùng hoặc viêm nhiễm: Một số bệnh nhiễm trùng hoặc viêm nhiễm khác cũng có thể dẫn đến tăng sự hiện diện của các dấu ấn ung thư trong cơ thể.
  • Các vấn đề khác của sức khỏe: Một số bệnh và tình trạng khác nhau như viêm nhiễm, tổn thương mô, vấn đề thận, gan, hoặc tim có thể làm tăng sự hiện diện của các dấu ấn ung thư.
  • Yếu tố di truyền và tế bào bình thường: Đôi khi, dấu ấn ung thư có thể tăng cao ở người không bị mắc ung thư do yếu tố di truyền hoặc tế bào bình thường.
  • Sai sót xét nghiệm: Có thể xảy ra sai sót trong việc thực hiện xét nghiệm hoặc đánh giá kết quả, dẫn đến kết quả bất thường không phản ánh thực tế.
  • Yếu tố nhiễu loạn: Môi trường, yếu tố tâm lý hoặc các yếu tố nhiễu loạn khác có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm.

Vì vậy, khi bạn nhận được kết quả bất thường của xét nghiệm dấu ấn ung thư, quan trọng là thảo luận với bác sĩ của bạn để hiểu rõ hơn về ý nghĩa của kết quả đó và xác định liệu cần thêm xét nghiệm và đánh giá chi tiết hơn để đưa ra đánh giá chính xác về tình trạng sức khỏe của bạn.

⏩⏩ Mời quý cô bác, anh chị tham gia nhóm tại: fb.com/536288528581514 để trao đổi thêm những thông tin – tình trạng sức khỏe cùng cộng đồng và bác sĩ chuyên khoa.
5/5 - (1 bình chọn)